Ngưng thở khi ngủ là tình trạng đường thở tắc nghẽn lặp lại trong lúc ngủ. Người bệnh ngáy to, rồi đột ngột im lặng vài giây. Giấc ngủ chập chờn khiến ban ngày mệt mỏi và buồn ngủ. Vậy dấu hiệu nào cho thấy ngáy không còn vô hại, và khi nào cần đi khám?

Ngưng thở khi ngủ là gì?

Khi ngủ, cơ vùng cổ họng giãn ra và đường thở hẹp lại. Ở người bị ngưng thở khi ngủ, đường thở tắc hoàn toàn trong vài giây. Não bộ phải đánh thức cơ thể để thở lại. Chu kỳ này lặp lại nhiều lần trong đêm, làm giấc ngủ vỡ vụn.

Ngưng thở khi ngủ thường gặp ở người thừa cân và nam giới trung niên. Người có vòng cổ lớn hoặc amidan to cũng dễ gặp hơn. Tình trạng này thường nặng hơn khi nằm ngửa và sau khi uống rượu. Nhiều người không biết mình bị bệnh cho đến khi người thân kể lại.

Dấu hiệu nhận biết

Ngáy to và ngắt quãng là dấu hiệu điển hình nhất. Người thân có thể nghe thấy tiếng ngáy dừng đột ngột, rồi thở hổn hển trở lại. Thức dậy với cảm giác khô miệng và đau đầu buổi sáng khá phổ biến. Ban ngày, người bệnh buồn ngủ dù đã ngủ đủ giờ.

Đi tiểu đêm nhiều lần cũng có thể liên quan đến ngưng thở khi ngủ. Giấc ngủ chập chờn làm cơ thể tiết nhiều hormone lợi tiểu hơn. Khó tập trung và hay quên vào ban ngày là dấu hiệu ít người nghĩ tới. Tâm trạng cáu gắt và mệt mỏi kéo dài cũng thường đi kèm.

Người bệnh thường thức dậy nhiều lần mà không nhớ rõ. Cảm giác ngộp thở giữa đêm là dấu hiệu rõ ràng. Một số người đổ mồ hôi nhiều khi ngủ dù phòng mát. Theo dõi giấc ngủ vài đêm giúp nhận ra quy luật của triệu chứng.

Người bệnh thường không nhớ mình đã thức dậy giữa đêm. Chỉ người ngủ cùng mới nghe thấy tiếng thở ngừng lại. Ghi lại giấc ngủ bằng điện thoại giúp bác sĩ hình dung rõ hơn. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đi khám vì lý do khác. Nhật ký giấc ngủ trong vài tuần là thông tin hữu ích cho bác sĩ.

Ngưng thở khi ngủ nguy hiểm thế nào?

Thiếu oxy lặp lại mỗi đêm gây áp lực lên tim mạch. Người bị ngưng thở khi ngủ có nguy cơ cao huyết áp cao hơn. Lâu dài, tình trạng này liên quan đến rối loạn nhịp tim và đột quỵ. Buồn ngủ ban ngày cũng làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông.

Trẻ nhỏ bị ngưng thở khi ngủ thường chậm lớn và học kém tập trung. Người lớn bị nặng có thể thức dậy hàng chục lần mỗi đêm. Chất lượng giấc ngủ giảm sút kéo theo sức khỏe toàn thân đi xuống. Vì vậy, phát hiện sớm có ý nghĩa rất lớn.

Cách giảm nhẹ tại nhà

Nằm nghiêng thay vì nằm ngửa giúp đường thở thông thoáng hơn. Giảm cân từ từ làm giảm mỡ quanh cổ họng. Tránh rượu bia và thuốc an thần vào buổi tối rất quan trọng. Những thay đổi này không chữa khỏi bệnh nặng, nhưng giúp triệu chứng nhẹ đi.

Tránh ngủ trưa quá dài giúp giấc ngủ đêm sâu hơn. Phòng ngủ mát và tối vừa phải cũng hỗ trợ giấc ngủ ngon. Người bệnh nên bỏ thuốc lá vì khói thuốc làm đường thở sưng thêm. Những thói quen nhỏ này cần thời gian mới thấy rõ hiệu quả.

  • Nằm nghiêng, kê gối vừa tầm để cổ không gập.
  • Giảm cân từ từ nếu thừa cân.
  • Không uống rượu bia trong vài giờ trước khi ngủ.
  • Giữ giờ ngủ đều đặn mỗi tối.
  • Tránh thuốc an thần khi chưa hỏi bác sĩ.

Khi nào cần đi khám?

Ngáy to kèm ngưng thở được người thân quan sát thấy là dấu hiệu cần đi khám. Buồn ngủ ban ngày ảnh hưởng đến công việc và lái xe cần được kiểm tra sớm. Bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ để xác định mức độ. Kết quả giúp chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng người. Người thân nên đi cùng để kể lại những gì quan sát được ban đêm.

“Ngáy to chỉ là tật xấu khi ngủ”

Thực tế, ngáy to kèm ngưng thở có thể là dấu hiệu bệnh lý. Nhiều người ngáy to nhiều năm mà không biết đường thở tắc nghẽn khi ngủ. Ngáy đơn thuần khác với ngáy kèm ngưng thở lặp lại. Khi người thân nhận thấy hơi thở ngừng rồi thở hổn hển, nên đi khám để kiểm tra.

Ngưng thở khi ngủ thường bị bỏ qua vì xảy ra trong lúc ngủ. Người thân là người đầu tiên nhận ra dấu hiệu bất thường. Tìm hiểu thêm về mất ngủ giúp hiểu rõ hơn giấc ngủ và sức khỏe ban ngày. Khi ngáy kèm ngưng thở lặp lại, đi khám sớm giúp phòng ngừa biến chứng về sau.