Polyp đại tràng thường không gây triệu chứng nên nhiều người chỉ phát hiện khi nội soi. Polyp là khối nhỏ mọc lên từ lớp lót ruột già. Đa số polyp lành tính, nhưng một số loại có thể biến đổi theo thời gian. Vậy dấu hiệu nào gợi ý nên đi khám, và khi nào cần cắt bỏ? Sau khi cắt, việc theo dõi định kỳ cũng quan trọng không kém.

Polyp đại tràng là gì

Polyp đại tràng là khối nhỏ mọc lên từ lớp lót bên trong lòng ruột già. Đa số polyp lành tính và phát triển chậm. Một số loại, nhất là polyp tuyến, có thể biến đổi thành ung thư theo thời gian. Vì vậy, phát hiện polyp sớm giúp bác sĩ xử trí trước khi nguy cơ tăng lên.

Polyp có nhiều loại, tùy theo cấu trúc tế bào khi soi dưới kính hiển vi. Polyp tuyến là loại thường gặp và cần chú ý hơn cả. Polyp tăng sản thường nhỏ, lành tính và ít nguy cơ hơn. Polyp viêm thường xuất hiện sau đợt viêm ruột kéo dài.

  • Polyp tuyến: loại thường gặp nhất, có khả năng biến đổi thành ung thư theo thời gian.
  • Polyp tăng sản: thường nhỏ, lành tính, hay gặp ở trực tràng và đoạn cuối đại tràng.
  • Polyp viêm: hình thành sau viêm ruột, thường không tiến triển thành ung thư.
  • Polyp răng cưa: ít gặp hơn, cần được bác sĩ đánh giá cẩn thận.

Polyp đại tràng thường ít gây triệu chứng

Phần lớn người có polyp không cảm thấy bất thường gì trong sinh hoạt hằng ngày. Polyp thường được phát hiện tình cờ khi nội soi tầm soát hoặc kiểm tra bệnh khác. Khi polyp lớn dần, một số dấu hiệu có thể xuất hiện. Những dấu hiệu này vẫn dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường.

Dấu hiệu gợi ý cần chú ý

Máu lẫn trong phân là dấu hiệu thường gặp nhất khi polyp lớn hoặc bị loét nhẹ. Thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài nhiều tuần cũng là tín hiệu đáng chú ý. Đau bụng âm ỉ, đầy hơi hoặc cảm giác đi tiêu chưa hết có thể đi kèm. Thiếu máu, mệt mỏi kéo dài mà không rõ nguyên nhân cũng cần được kiểm tra.

  • Máu đỏ tươi hoặc sẫm màu lẫn trong phân, lặp lại nhiều lần.
  • Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, xen kẽ nhau nhiều tuần.
  • Đau bụng âm ỉ, đầy hơi, cảm giác đi tiêu chưa hết.
  • Sụt cân hoặc mệt mỏi kéo dài mà không rõ nguyên nhân.

Những dấu hiệu này không chỉ gặp ở polyp mà còn gặp trong nhiều bệnh tiêu hóa khác. Vì vậy, dấu hiệu kéo dài là lý do nên đi khám, không phải để tự kết luận bệnh.

Khi nào cần cắt bỏ polyp

Bác sĩ thường khuyên cắt bỏ polyp đại tràng khi phát hiện qua nội soi. Việc cắt bỏ giúp loại trừ nguy cơ polyp biến đổi thành ung thư về sau. Polyp càng lớn thì nguy cơ biến đổi càng cao, nên thường được cắt bỏ sớm. Người có nhiều polyp hoặc polyp đã từng tái phát cũng được theo dõi sát hơn.

  • Polyp tuyến, dù nhỏ, vì loại này có khả năng biến đổi theo thời gian.
  • Polyp lớn hơn 1 cm, vì nguy cơ biến đổi tăng theo kích thước.
  • Polyp gây chảy máu hoặc triệu chứng kéo dài không hết.
  • Polyp mọc nhiều hoặc tái phát sau lần cắt trước.

Một số polyp tăng sản rất nhỏ ở trực tràng có thể chỉ cần theo dõi. Quyết định cuối cùng dựa vào loại polyp, kích thước, số lượng và sức khỏe người bệnh.

Cắt polyp diễn ra như thế nào

Cắt polyp đại tràng thường thực hiện ngay trong lúc nội soi, không cần mổ mở. Bác sĩ dùng dụng cụ qua ống nội soi để cắt và lấy polyp ra ngoài. Thủ thuật thường nhẹ nhàng, người bệnh ít đau và về trong ngày. Polyp sau khi cắt được gửi làm giải phẫu bệnh để xác định loại chính xác. Kết quả này giúp bác sĩ xếp lịch theo dõi phù hợp.

Theo dõi sau khi cắt polyp

Sau khi cắt polyp đại tràng, việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện polyp mới sớm. Polyp mới có thể mọc lại theo thời gian, dù polyp cũ đã được cắt bỏ hoàn toàn. Bác sĩ thường hẹn soi lại sau vài năm, tùy số lượng, kích thước và loại polyp đã cắt. Người có nhiều polyp tuyến hoặc polyp lớn thường được hẹn soi lại sớm hơn.

  • Đi khám đúng lịch hẹn nội soi lại mà bác sĩ đã dặn.
  • Báo ngay cho bác sĩ khi thấy máu trong phân hoặc đau bụng kéo dài.
  • Giữ chế độ ăn nhiều rau xanh, hạn chế thịt đỏ chế biến sẵn.

Polyp lúc nào cũng gây đau bụng dữ dội

Phần lớn polyp không gây đau và được phát hiện tình cờ khi nội soi. Đau bụng dữ dội thường do nguyên nhân khác, không phải polyp nhỏ. Vì vậy, không đau không đồng nghĩa với không có polyp. Tầm soát định kỳ giúp phát hiện polyp ngay cả khi cơ thể chưa có dấu hiệu gì.

Kết luận

Polyp đại tràng không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng không nên chủ quan bỏ qua. Khi tìm hiểu về dấu hiệu ung thư sớm, nhiều người chú ý hơn tới tầm soát định kỳ. Phát hiện polyp sớm và cắt bỏ kịp thời giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Bài viết chỉ chia sẻ thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ. Khi có dấu hiệu kéo dài hoặc đến tuổi tầm soát, việc đi khám giúp làm rõ tình hình.