Thừa cân, béo phì có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú. Duy trì cân nặng khỏe mạnh giúp phụ nữ chủ động giảm nguy cơ. Mối liên hệ giữa béo phì và ung thư vú đã được nhiều nghiên cứu khẳng định. Bài viết giúp bạn hiểu rõ cơ chế và cách phòng ngừa hiệu quả.

Phụ nữ duy trì cân nặng khỏe mạnh để giảm nguy cơ ung thư vú

Béo phì và ung thư vú liên quan như thế nào?

Mối liên quan giữa béo phì và ung thư vú bắt nguồn từ sự thay đổi sinh học. Các thay đổi gồm nội tiết tố, phản ứng viêm và chuyển hóa của cơ thể. Mối liên hệ này đặc biệt gia tăng ở phụ nữ sau mãn kinh. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, thừa cân sau mãn kinh làm tăng nguy cơ ung thư vú. Hiểu rõ cơ chế giúp phụ nữ chủ động phòng ngừa tốt hơn.

Estrogen từ mô mỡ tăng cao sau mãn kinh

Trước thời kỳ mãn kinh, buồng trứng sản sinh hầu hết lượng estrogen. Chỉ một lượng nhỏ estrogen được tạo ra bởi mô mỡ. Sau thời kỳ mãn kinh, buồng trứng ngừng sản sinh estrogen. Lúc này, hầu hết estrogen đến từ mô mỡ. Lượng mô mỡ tăng lên sau mãn kinh làm tăng nồng độ estrogen. Nồng độ estrogen cao làm tăng nguy cơ mắc ung thư vú. Vì vậy, phụ nữ sau mãn kinh cần kiểm soát cân nặng chặt chẽ.

Nồng độ insulin trong máu tăng cao

Những người thừa cân thường có nồng độ insulin trong máu cao hơn. Nồng độ insulin cao có liên quan đến một số loại ung thư. Ung thư vú nằm trong nhóm nguy cơ này. Mất cân bằng chuyển hóa tạo môi trường thuận lợi cho tế bào bất thường. Kiểm soát cân nặng giúp giữ insulin ở mức ổn định. Nhờ đó, nguy cơ ung thư vú cũng giảm theo.

Phản ứng viêm mạn tính và chuyển hóa

Mô mỡ dư thừa không chỉ là nơi dự trữ năng lượng. Nó còn là cơ quan nội tiết tích cực tiết nhiều chất trung gian. Một số chất gây phản ứng viêm mạn tính trong cơ thể. Viêm mạn tính kết hợp rối loạn chuyển hóa làm tăng nguy cơ ung thư. Trong đó, ung thư vú được ghi nhận rõ ràng nhất. Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm viêm và ổn định chuyển hóa.

Mối liên hệ phức tạp theo độ tuổi

Mối liên hệ giữa cân nặng và nguy cơ ung thư vú rất phức tạp. Phụ nữ tăng cân sau mãn kinh có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn. Ngược lại, người thừa cân hoặc béo phì trước mãn kinh có nguy cơ thấp hơn. Nguyên nhân của điều này vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Dù vậy, duy trì cân nặng khỏe mạnh suốt đời vẫn là mục tiêu đúng đắn.

Giảm cân — giải pháp giảm nguy cơ ung thư vú

Giảm cân là giải pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ ung thư vú. Giảm cân dù chỉ một chút cũng mang lại lợi ích rõ rệt. Lợi ích này đặc biệt rõ ở phụ nữ thừa cân khi về già. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến cáo phụ nữ nỗ lực duy trì cân nặng khỏe mạnh suốt đời. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ ung thư vú có thể thay đổi được. Cách đạt được mục tiêu là cân bằng chế độ ăn và hoạt động thể chất.

Chế độ ăn uống lành mạnh

Ưu tiên thực phẩm nguyên chất toàn phần và giàu chất xơ. Các nhóm gồm rau xanh, trái cây, hạt và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế tối đa đường tinh chế và chất béo chuyển hóa. Tránh thực phẩm chế biến sẵn trong bữa ăn hằng ngày. Một số nghiên cứu cho thấy người bị ung thư vú ăn nhiều rau và trái cây. Nhóm này có tỷ lệ sống tốt hơn nhóm ăn nhiều đường và ngũ cốc tinh chế. Thực phẩm giàu chất béo, đặc biệt thịt chế biến sẵn, cũng làm kết quả kém hơn. Thực đơn lành mạnh còn gồm ngũ cốc nguyên hạt, cá và thịt gia cầm. Lựa chọn thực phẩm lành mạnh vừa giúp kiểm soát cân nặng vừa hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Tăng cường hoạt động thể chất

Duy trì thói quen vận động đều đặn giúp giảm nguy cơ ung thư vú. Cơ chế sinh học chính xác vẫn đang được nghiên cứu sâu hơn. Các bằng chứng cho thấy tập luyện giúp điều hòa nồng độ hormone. Nó còn cải thiện độ nhạy insulin và giảm chỉ số viêm nhiễm trong cơ thể. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị người lớn vận động vừa phải 150 đến 300 phút mỗi tuần. Hoặc vận động mạnh 75 đến 150 phút mỗi tuần. Có thể kết hợp cả hai hình thức vận động. Vận động từ 300 phút trở lên là lý tưởng nhất.

Hạn chế ngồi nhiều mỗi ngày

Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy ít vận động làm tăng nguy cơ béo phì. Ngồi nhiều còn liên quan đến đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch. Một số loại ung thư cũng có nguy cơ tăng theo. Nguy cơ tử vong ở độ tuổi trẻ hơn cũng được ghi nhận. Một nghiên cứu gần đây trên tạp chí BMC Women’s Health đã chứng minh điều này. Phụ nữ béo phì và ít vận động có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn. Tình trạng này rõ hơn khi ngồi nhiều trong thời gian dài. Phụ nữ sau mãn kinh phải đối mặt với nguy cơ tăng cao nhất do ngồi nhiều. Đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi giờ ngồi là thói quen tốt.

4 hiểu lầm thường gặp về béo phì và ung thư vú

Nhiều quan niệm sai khiến phụ nữ chủ quan với cân nặng. Bốn lầm tưởng phổ biến về béo phì và ung thư vú cần được làm rõ:

Béo phì chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, không liên quan ung thư

Sai. Thừa cân béo phì làm tăng nguy cơ nhiều bệnh mạn tính. Ung thư vú nằm trong nhóm nguy cơ này. Mối liên hệ giữa béo phì và ung thư vú đã được Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khẳng định. Đặc biệt rõ ở phụ nữ sau mãn kinh. Kiểm soát cân nặng là biện pháp phòng ngừa quan trọng.

Chỉ phụ nữ trẻ mới cần lo về ung thư vú

Sai. Phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ ung thư vú cao hơn. Mối liên hệ với béo phì cũng mạnh nhất ở giai đoạn này. Nguyên nhân là estrogen từ mô mỡ tăng cao. Mọi độ tuổi đều cần duy trì cân nặng khỏe mạnh.

Giảm vài cân không mang lại tác dụng gì

Sai. Giảm cân dù chỉ một chút cũng làm giảm nguy cơ ung thư vú. Lợi ích này rõ nhất ở phụ nữ thừa cân khi về già. Mỗi bước cải thiện cân nặng đều có ý nghĩa. Duy trì cân nặng khỏe mạnh là yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được.

Ăn kiêng khắt khe là cách giảm cân tốt nhất

Sai. Giải pháp bền vững là cân bằng giữa chế độ ăn và hoạt động thể chất. Ưu tiên thực phẩm nguyên chất giàu chất xơ mỗi ngày. Hạn chế đường tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn. Kết hợp vận động đều đặn theo khuyến nghị. Cách này vừa giảm cân vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Kết luận

Tóm lại, béo phì và ung thư vú có mối liên hệ chặt chẽ. Mối liên hệ mạnh nhất ở phụ nữ sau mãn kinh. Estrogen từ mô mỡ và insulin cao là cơ chế chính. Giảm cân dù chỉ một chút cũng giúp giảm nguy cơ. Cân bằng chế độ ăn uống và hoạt động thể chất là giải pháp bền vững. Hạn chế ngồi nhiều mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe. Duy trì cân nặng khỏe mạnh suốt đời là lựa chọn khôn ngoan nhất.