Ho khan kéo dài do nguyên nhân nào? Cách phân biệt
Ho khan kéo dài nhiều tuần không dứt khiến nhiều người lo lắng. Cơn ho không có đờm nên khó xác định nguyên nhân ngay. Cùng là ho khan nhưng mỗi nguyên nhân lại có dấu hiệu đi kèm khác nhau. Vậy nguyên nhân ho khan kéo dài thường gặp là gì và phân biệt chúng ra sao?
Ho khan kéo dài là gì?
Ho khan là cơn ho không có đờm đi kèm. Ho khan kéo dài là tình trạng ho không dứt trong nhiều tuần. Cơn ho thường nặng hơn về đêm hoặc khi nằm xuống. Ho khan kéo dài gây mệt mỏi và làm giấc ngủ gián đoạn.
Ho khan khác với ho có đờm ở chỗ không tống được dịch nhầy. Người ho khan thường cảm thấy ngứa rát trong cổ họng. Cơn ho có thể bùng lên khi hít phải khói bụi hoặc không khí lạnh. Hiểu đúng tính chất cơn ho giúp xác định hướng xử lý phù hợp. Cơn ho khan thường đến từng đợt và khó kìm lại.
Nguyên nhân ho khan kéo dài thường gặp
Trào ngược dạ dày là nguyên nhân ho khan kéo dài khá phổ biến. Dịch vị trào lên kích thích cổ họng và gây ho, nhất là về đêm. Chảy dịch mũi sau cũng gây ho khan kéo dài dai dẳng. Dịch nhầy từ mũi chảy xuống họng làm người bệnh ho nhiều hơn.
Hen suyễn gây ho khan kèm khò khè và tức ngực. Viêm phế quản mạn tính cũng gây ho kéo dài nhiều tuần. Một số thuốc huyết áp gây ho khan như tác dụng phụ. Hít phải khói bụi và hóa chất cũng kích thích đường hô hấp gây ho.
- Trào ngược dạ dày: ho nhiều về đêm, kèm ợ nóng.
- Chảy dịch mũi sau: ho kèm nghẹt mũi và vướng họng.
- Hen suyễn: ho kèm khò khè và tức ngực.
- Thuốc huyết áp: ho khan sau khi bắt đầu dùng thuốc.
- Khói bụi: ho tăng khi hít phải khói hoặc không khí lạnh.
Cách phân biệt qua dấu hiệu đi kèm
Ho kèm ợ nóng và chua miệng
Ho kèm ợ nóng và chua miệng thường liên quan đến trào ngược. Cơn ho nặng hơn sau bữa ăn no hoặc khi nằm. Nguyên nhân ho khan kéo dài dạng này cần điều chỉnh ăn uống trước tiên. Người bệnh nên tránh ăn khuya và kê cao đầu giường khi ngủ.
Ho kèm nghẹt mũi và vướng họng
Ho kèm nghẹt mũi thường do dịch mũi chảy xuống họng. Người bệnh hay phải hắng giọng và cảm thấy vướng ở cổ. Nguyên nhân ho khan kéo dài dạng này liên quan đến mũi xoang. Rửa mũi bằng nước muối giúp giảm dịch nhầy và bớt ho.
Ho kèm khò khè và tức ngực
Ho kèm khò khè và tức ngực gợi ý đường thở bị hẹp lại. Cơn ho thường nặng hơn khi vận động hoặc gặp không khí lạnh. Nguyên nhân ho khan kéo dài dạng này cần bác sĩ kiểm tra kỹ. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc xịt mà chưa hỏi bác sĩ.
Cách giảm ho khan tại nhà
Giữ ấm cổ họng giúp cơn ho dịu lại phần nào. Uống nước ấm từng ngụm nhỏ làm họng bớt khô rát. Tránh khói thuốc và bụi bẩn giúp đường hô hấp bớt kích thích. Giữ không khí trong phòng đủ ẩm cũng giúp họng dễ chịu hơn.
Nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Người ho khan nên tránh nói nhiều và la hét. Mật ong pha nước ấm là cách dân gian nhiều người dùng. Cách này chỉ giúp dịu họng tạm thời, không thay thế việc tìm nguyên nhân.
Người ho khan nên tránh thức ăn cay nóng và đồ uống có ga. Những thực phẩm này kích thích cổ họng và làm cơn ho nặng hơn. Ăn uống nhẹ nhàng, đủ chất giúp cơ thể có sức phục hồi. Giữ vệ sinh tay và khẩu trang khi ra ngoài cũng giúp tránh nhiễm trùng thêm.
Khi nào cần đi khám?
Ho kéo dài nhiều tuần không đỡ cần đi khám sớm. Ho ra máu, khó thở hay sụt cân không rõ nguyên nhân cần khám ngay. Những dấu hiệu này có thể liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng hơn. Bác sĩ sẽ hỏi kỹ về dấu hiệu đi kèm để tìm nguyên nhân.
Người có bệnh nền về phổi hoặc tim nên đi khám sớm hơn. Bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang hoặc đo chức năng hô hấp. Kết quả thăm khám giúp xác định nguyên nhân ho khan kéo dài chính xác. Người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh khi chưa rõ nguyên nhân.
Ho khan kéo dài chỉ do cảm lạnh
Thực tế, cảm lạnh thường khỏi trong một đến hai tuần. Ho khan kéo dài nhiều tuần thường do nguyên nhân khác gây ra. Trào ngược, viêm xoang và hen đều có thể gây ho dai dẳng. Vì vậy, ho kéo dài cần được tìm nguyên nhân thay vì chỉ chờ tự khỏi.
Nguyên nhân ho khan kéo dài rất đa dạng nên cần phân biệt qua dấu hiệu đi kèm. Ho kèm ợ nóng, nghẹt mũi hay khò khè gợi ý những nguyên nhân khác nhau. Tìm hiểu thêm về bệnh đường hô hấp giúp hiểu rõ hơn cách chăm sóc đường thở. Khi ho kéo dài không đỡ, đi khám sớm vẫn là lựa chọn an toàn nhất.

