Viêm xoang mạn tính: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý
Viêm xoang mạn tính là tình trạng viêm kéo dài ở các hốc xoang quanh mũi. Triệu chứng thường âm ỉ nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Nghẹt mũi, đau nhức vùng mặt và giảm khứu giác là dấu hiệu quen thuộc. Vậy khi nào viêm xoang được coi là mạn tính, và cách xử lý ra sao?
Viêm xoang mạn tính là gì?
Xoang là các hốc rỗng trong xương mặt, nối với khoang mũi. Khi niêm mạc xoang viêm lâu ngày, dịch nhầy ứ đọng và khó thoát ra. Tình trạng này kéo dài từ 12 tuần trở lên được gọi là viêm xoang mạn tính. Khác với viêm xoang cấp, bệnh tiến triển chậm nhưng dai dẳng.
Viêm xoang mạn tính có thể kèm polyp mũi ở một số người. Polyp là khối mềm mọc trong niêm mạc mũi hoặc xoang. Người có cơ địa dị ứng thường dễ bị viêm xoang kéo dài hơn. Hiểu đúng bản chất bệnh giúp việc điều trị đi đúng hướng.
Dấu hiệu nhận biết
Nghẹt mũi kéo dài là dấu hiệu thường gặp nhất. Dịch mũi đặc, có màu vàng hoặc xanh, chảy xuống họng gây khó chịu. Đau nhức vùng trán, má và quanh mắt tăng khi cúi đầu. Khứu giác giảm dần khiến món ăn mất đi hương vị quen thuộc.
Hơi thở có mùi khó chịu là dấu hiệu ít người để ý. Ho dai dẳng về đêm do dịch mũi chảy xuống họng cũng thường gặp. Một số người mệt mỏi và khó tập trung vì giấc ngủ bị gián đoạn. Viêm xoang mạn tính vì thế ảnh hưởng nhiều hơn cảm giác nghẹt mũi đơn thuần.
Đau đầu buổi sáng là dấu hiệu nhiều người bỏ qua. Cơn đau thường tập trung ở trán và hai bên má. Áp lực trong xoang tăng khi thay đổi thời tiết đột ngột. Theo dõi triệu chứng theo ngày giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn.
Nguyên nhân thường gặp
Cảm lạnh tái đi tái lại là nguyên nhân phổ biến nhất. Dị ứng với bụi, phấn hoa hay lông thú vật làm niêm mạc mũi sưng lâu ngày. Vách ngăn mũi lệch khiến dịch xoang khó thoát ra ngoài. Sức đề kháng yếu cũng làm viêm xoang dễ kéo dài.
- Dị ứng kéo dài với bụi nhà, phấn hoa, lông thú.
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên tái phát nhiều lần.
- Vách ngăn mũi lệch hoặc polyp mũi.
- Khói thuốc lá và không khí ô nhiễm.
- Hệ miễn dịch suy yếu sau ốm dài ngày.
Cách xử lý tại nhà
Rửa mũi bằng nước muối
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy ứ đọng. Cách này nhẹ nhàng và có thể thực hiện mỗi ngày. Nước muối làm ẩm niêm mạc, giúp xoang thông thoáng hơn. Người mới bắt đầu nên dùng dụng cụ rửa mũi chuyên dụng.
Giữ ẩm không khí và tránh tác nhân kích thích
Không khí khô làm niêm mạc mũi dễ kích ứng hơn. Máy tạo ẩm trong phòng ngủ giúp đường thở dễ chịu vào ban đêm. Tránh khói thuốc lá và bụi bẩn là bước quan trọng. Người bị viêm xoang mạn tính nên đeo khẩu trang khi ra ngoài lúc trời lạnh.
Uống đủ nước giúp dịch nhầy loãng và thoát ra dễ hơn. Trà ấm và súp nóng cũng làm dịu niêm mạc mũi. Người bệnh nên tránh nước đá và đồ uống có cồn khi đang viêm. Ngủ đủ giấc giúp hệ miễn dịch phục hồi tốt hơn.
Xông hơi nước ấm giúp làm loãng dịch nhầy trong xoang. Hơi nước ấm làm dịu niêm mạc mũi đang sưng. Cách này đơn giản và có thể thực hiện vài lần mỗi tuần.
Khi nào cần đi khám?
Triệu chứng kéo dài trên 12 tuần là dấu hiệu cần đi khám. Người bệnh nên đi khám khi thuốc thông thường không còn hiệu quả. Đau mắt dữ dội, sưng quanh mắt hay sốt cao cần đi khám sớm. Những dấu hiệu này có thể liên quan đến biến chứng của viêm xoang.
Bác sĩ có thể nội soi mũi để quan sát trực tiếp bên trong xoang. Chụp CT giúp xác định mức độ viêm và vị trí polyp nếu có. Thuốc xịt mũi chứa corticoid thường được dùng để giảm viêm lâu dài. Trường hợp nặng, bác sĩ cân nhắc phẫu thuật để mở rộng đường thoát dịch xoang.
“Viêm xoang mạn tính chỉ cần nhỏ thuốc là khỏi”
Thực tế, thuốc nhỏ mũi chỉ giảm nghẹt tạm thời. Viêm xoang mạn tính cần xử lý cả nguyên nhân gốc, như dị ứng hay polyp. Rửa mũi đều đặn và tránh tác nhân kích thích quan trọng không kém thuốc. Khi triệu chứng kéo dài, bác sĩ mới là người quyết định hướng điều trị phù hợp.
Viêm xoang mạn tính cần kiên trì xử lý cả nguyên nhân lẫn triệu chứng. Rửa mũi đều đặn và giữ môi trường sống sạch sẽ giúp giảm tái phát. Tìm hiểu thêm về bệnh đường hô hấp giúp hiểu rõ hơn mối liên hệ với xoang. Khi triệu chứng kéo dài không đỡ, đi khám sớm vẫn là lựa chọn an toàn nhất.

