Cơn đau ập đến lúc nửa đêm, dữ dội đến mức chạm nhẹ vào chăn cũng thấy đau. Ngón chân cái sưng đỏ, nóng ran và không đi lại được. Nhiều người lần đầu gặp tình trạng này không biết mình bị gì. Vậy cơn gout cấp có dấu hiệu nào đặc trưng? Vì sao nó bùng phát đột ngột? Cách nào giúp giảm đau khi cơn đang diễn ra?

Cơn gout cấp là gì?

Gout là bệnh do axit uric trong máu tăng cao kéo dài. Axit uric kết tinh thành những tinh thể nhỏ sắc nhọn. Tinh thể lắng đọng trong khớp và gây viêm dữ dội. Cơn gout cấp là đợt viêm khớp bùng phát đột ngột vì những tinh thể này.

Khác với viêm khớp mạn tính tiến triển từ từ, cơn gout cấp đến rất nhanh. Người bệnh có thể đi ngủ bình thường và tỉnh dậy vì đau. Cơn đau thường đạt đỉnh trong vòng một ngày. Sau đó, triệu chứng giảm dần trong vài ngày đến một tuần.

Dấu hiệu nhận biết

Đau khớp dữ dội là dấu hiệu nổi bật nhất. Ngón chân cái là vị trí thường gặp nhất. Khớp đau đến mức không chịu nổi sức nặng của tấm chăn mỏng. Cơn đau thường bắt đầu vào ban đêm hoặc sáng sớm.

Khớp bị viêm sưng to, đỏ và nóng khi chạm vào. Da quanh khớp căng bóng và rất nhạy cảm. Người bệnh khó đi lại và khó mang giày. Một số người sốt nhẹ kèm mệt mỏi trong cơn đau.

Cơn gout cấp thường chỉ ảnh hưởng một khớp trong mỗi đợt. Ngoài ngón chân cái, cổ chân, đầu gối và cổ tay cũng có thể bị. Cơn đau giảm dần sau vài ngày dù không điều trị. Tuy nhiên, cơn sau thường đến sớm hơn và nặng hơn cơn trước.

Vì sao cơn đau bùng phát?

Cơ thể tạo axit uric khi phân giải purin trong thức ăn. Thận thải phần lớn axit uric qua nước tiểu. Khi cơ thể tạo quá nhiều hoặc thải quá ít, axit uric tích lại trong máu. Nồng độ cao kéo dài làm tinh thể hình thành trong khớp.

Nhiều yếu tố khiến cơn gout cấp bùng phát. Uống nhiều rượu bia làm thận thải axit uric chậm lại. Ăn nhiều thịt đỏ, nội tạng và hải sản làm axit uric tăng nhanh. Mất nước, ăn uống thất thường và thay đổi thuốc đột ngột cũng góp phần.

Cách giảm đau khi cơn đang diễn ra

Khi cơn gout cấp đang diễn ra, nghỉ ngơi là quan trọng nhất. Giữ khớp đau yên, kê cao chân để giảm sưng. Chườm mát vùng khớp khoảng 15 đến 20 phút mỗi lần. Cách này giúp cơn đau dịu bớt trong lúc chờ khớp hồi phục.

  • Nghỉ ngơi, hạn chế đi lại và không đè nặng lên khớp đau.
  • Kê cao chân, chườm mát khớp đau từng đợt ngắn.
  • Uống đủ nước trong ngày để hỗ trợ đào thải axit uric.
  • Tránh rượu bia, thịt đỏ, nội tạng và hải sản trong lúc đang đau.
  • Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài khi chưa hỏi bác sĩ.

Thuốc giảm đau và thuốc chống viêm thường được bác sĩ kê trong cơn cấp. Người bệnh không nên tự mua thuốc dùng kéo dài. Liều lượng và loại thuốc phù hợp do bác sĩ quyết định. Uống thuốc đúng hướng dẫn giúp cơn đau qua nhanh hơn.

Phòng cơn gout tái phát

Cơn đau qua đi không có nghĩa bệnh đã khỏi. Tinh thể axit uric vẫn còn trong khớp và có thể gây đợt sau. Người bệnh cần thay đổi thói quen ăn uống lâu dài. Giảm rượu bia, uống đủ nước và giữ cân nặng hợp lý giúp ích nhiều.

Ăn ít thịt đỏ, nội tạng và hải sản giàu purin. Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Vận động nhẹ nhàng đều đặn giúp khớp linh hoạt hơn. Người bệnh nên tái khám định kỳ để theo dõi axit uric trong máu.

Khi nào cần đi khám?

Cơn đau khớp dữ dội lần đầu tiên cần đi khám sớm. Bác sĩ xét nghiệm máu và có thể chọc hút dịch khớp để xác định. Khớp sưng đỏ kèm sốt cao cần được kiểm tra ngay. Người bệnh không nên chờ cơn đau tự hết nhiều lần.

Người đã biết mình bị gout nên đi khám khi cơn đau kéo dài hơn một tuần. Cơn đau tái phát thường xuyên cũng cần được đánh giá lại. Bác sĩ sẽ điều chỉnh hướng điều trị cho phù hợp. Điều trị đúng giúp khớp tránh tổn thương lâu dài.

“Gout chỉ do ăn nhiều thịt”

Thực tế, ăn nhiều thịt chỉ là một yếu tố. Nhiều người ăn uống bình thường vẫn bị gout do thận thải axit uric kém. Yếu tố di truyền và một số bệnh nền cũng góp phần. Vì vậy, đổ lỗi hoàn toàn cho ăn uống là chưa đủ.

Cơn gout cấp thường đến bất ngờ nhưng có dấu hiệu khá rõ. Nhận biết sớm giúp người bệnh xử lý đúng và đi khám kịp thời. Tìm hiểu thêm về axit uric tăng cao giúp hiểu rõ hơn nguyên nhân gây bệnh. Khi cơn đau tái phát nhiều lần, đi khám sớm vẫn là lựa chọn an toàn nhất.