Bộ Y tế vừa cảnh báo nguy cơ dịch chồng dịch. Tay chân miệng và sốt xuất huyết đang cùng gia tăng trên cả nước. Cả nước ghi nhận khoảng 26.000 ca tay chân miệng và gần 32.000 ca sốt xuất huyết. Thời tiết nóng ẩm đến sớm tạo điều kiện cho virus và muỗi truyền bệnh phát triển. Bài viết tổng hợp số liệu mới nhất, nguyên nhân gia tăng và 4 hiểu lầm phòng bệnh thường gặp.

Trẻ bị tay chân miệng và sốt xuất huyết — Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ dịch chồng dịch

Số liệu mới nhất: 26.000 ca tay chân miệng, gần 32.000 ca sốt xuất huyết

Tối 13-4, Bộ Y tế cho biết bệnh tay chân miệng đang gia tăng tại nhiều địa phương. Dịch tập trung đặc biệt ở khu vực phía Nam. Từ đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 26.000 ca mắc. Trong đó có 8 trường hợp tử vong. Riêng tháng 3, số ca mắc trung bình theo tuần tăng so với tháng trước.

Cùng thời điểm, bệnh sốt xuất huyết cũng gia tăng sớm. Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 31.927 ca mắc. Có 4 trường hợp tử vong, tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phía Nam. Số liệu cho thấy tay chân miệng và sốt xuất huyết đang tăng song song. Đây chính là nguy cơ dịch chồng dịch mà Bộ Y tế cảnh báo.

Nhận định của Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh

Ông Võ Hải Sơn là Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế). Theo ông, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm. Bệnh thường tăng theo mùa, nhất là vào các tháng 3-5 và 9-10. Kết quả xét nghiệm cho thấy virus EV71 đang lưu hành. Đây là chủng có nguy cơ gây biến chứng nặng.

Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Nhóm này chưa có ý thức vệ sinh cá nhân đầy đủ. Trẻ thường sinh hoạt tập trung tại nhà trẻ, mẫu giáo nên dễ lây lan. Nếu không phát hiện sớm và cho trẻ nghỉ học kịp thời, dịch có thể lan rộng. Phạm vi lây lan gồm cả lớp học và cộng đồng.

Vì sao tay chân miệng và sốt xuất huyết gia tăng sớm năm nay?

Có nhiều yếu tố khiến bệnh tay chân miệng gia tăng thời gian gần đây. Thời tiết nóng ẩm xuất hiện sớm tạo điều kiện cho virus lưu hành. Đáng chú ý, sự xuất hiện của chủng EV71 làm tăng nguy cơ ca bệnh diễn biến nặng.

Với sốt xuất huyết, ông Sơn cho biết đây là bệnh lưu hành tại Việt Nam. Bệnh thường tăng mạnh vào mùa mưa. Đây là thời điểm điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Tuy nhiên năm nay, dịch có xu hướng xuất hiện sớm hơn. Nguyên nhân là thời tiết nóng ẩm đến sớm hơn mọi năm.

Ông Sơn cảnh báo: ‘Ngoài yếu tố chu kỳ, dịch bệnh còn chịu tác động của thời tiết nóng lên. Mưa thất thường, đô thị hóa nhanh và mật độ dân cư cao cũng góp phần. Nhiều vật chứa nước trong khu dân cư càng làm dịch tăng thêm’.

Đại diện Bộ Y tế nhận định các yếu tố này khiến tay chân miệng lây lan nhanh. Phạm vi lây lan tập trung trong trường học. Các yếu tố này cũng tạo điều kiện cho muỗi truyền sốt xuất huyết sinh sản. Kết quả là nguy cơ dịch bệnh gia tăng trên diện rộng.

Khi hai dịch bệnh cùng tăng, hệ thống y tế đối mặt áp lực lớn hơn. Trẻ mắc tay chân miệng và người mắc sốt xuất huyết đều cần được theo dõi sát. Vì vậy, phòng bệnh từ sớm luôn hiệu quả hơn chữa bệnh khi dịch đã lan rộng.

Nhóm nào cần cảnh giác nhất?

Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm dễ mắc tay chân miệng nhất. Trẻ sinh hoạt tập trung nên virus lây lan rất nhanh. Phụ huynh và giáo viên cần theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày.

Với sốt xuất huyết, người dân khu vực phía Nam cần đề phòng cao hơn. Muỗi truyền bệnh phát triển mạnh khi có nhiều vật chứa nước. Mỗi hộ gia đình đều có thể thành ổ muỗi nếu chủ quan.

Người dân nên giữ nhà cửa thông thoáng, dọn dẹp phế liệu quanh nhà. Đây là cách đơn giản để hạn chế nơi muỗi trú ẩn. Thói quen này cũng giúp môi trường sống sạch sẽ hơn mỗi ngày.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Khi trẻ sốt cao kéo dài hoặc mệt mỏi, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm. Việc này giúp phát hiện dấu hiệu bất thường kịp thời. Phát hiện sớm giúp xử trí kịp thời và hạn chế lây lan. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

4 hiểu lầm về phòng tay chân miệng và sốt xuất huyết

Nhiều người dân vẫn hiểu chưa đúng về phòng bệnh. Bốn hiểu lầm sau đây rất phổ biến:

Muỗi truyền sốt xuất huyết chỉ sinh sản ở nước bẩn

Sai. Muỗi truyền bệnh thường đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước sạch. Đó là chum, vại, lọ hoa, xô chậu và lốp xe cũ. Vì vậy, chỉ dọn nước bẩn là chưa đủ.

Phun hóa chất là đủ, không cần diệt lăng quăng thường xuyên

Sai. Tâm lý phụ thuộc vào phun hóa chất rất phổ biến. Vì vậy, việc diệt lăng quăng, bọ gậy không được duy trì thường xuyên. Ngành y tế khuyến cáo người dân chủ động diệt lăng quăng hằng tuần.

Tay chân miệng là bệnh nhẹ, trẻ vẫn đi học bình thường

Sai. Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ dưới 5 tuổi và lây lan nhanh trong lớp học. Nếu không phát hiện sớm và cho trẻ nghỉ học kịp thời, dịch có thể lan rộng. Phạm vi lây lan gồm cả lớp học và cộng đồng.

Sốt xuất huyết chỉ tăng vào mùa mưa nên đầu năm chưa cần lo

Sai. Sốt xuất huyết là bệnh lưu hành tại Việt Nam. Năm nay dịch xuất hiện sớm trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm đến sớm. Chủ quan đầu năm chính là kẽ hở cho dịch bùng phát.

Cách phòng tay chân miệng và sốt xuất huyết đúng cách

Ngành y tế khuyến cáo triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống. Mỗi gia đình và nhà trường đều có vai trò quan trọng.

Trong trường học

Các biện pháp phòng dịch tay chân miệng trong trường học cần được tăng cường. Nhà trường vệ sinh lớp học, đồ chơi thường xuyên. Giáo viên theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày. Nhà trường phối hợp chặt chẽ với phụ huynh khi phát hiện ca bệnh.

Tại gia đình và cộng đồng

Với sốt xuất huyết, người dân cần chủ động diệt lăng quăng hằng tuần. Hãy loại bỏ các vật dụng đọng nước trong và quanh nhà. Đậy kín dụng cụ chứa nước sinh hoạt. Cọ rửa dụng cụ chứa nước thường xuyên. Thay nước bình hoa và diệt bọ gậy theo hướng dẫn.

  • Mỗi tuần một lần, kiểm tra và lật úp các vật dụng chứa nước không dùng đến.
  • Đậy kín bể, chum, vại chứa nước sinh hoạt bằng nắp đậy chắc chắn.
  • Thả cá hoặc áp dụng biện pháp diệt bọ gậy theo hướng dẫn của y tế địa phương.
  • Vệ sinh nhà cửa, phát quang bụi rậm quanh nơi ở để hạn chế muỗi trú ẩn.

Người dân nên phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn. Mặc quần áo dài tay khi ra ngoài. Sử dụng biện pháp xua muỗi phù hợp. Phối hợp phun hóa chất khi có chỉ định của ngành y tế.

Ngành y tế cảnh báo nguy cơ dịch tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Điều này xảy ra nếu các biện pháp phòng chống không được triển khai quyết liệt. Mỗi người dân đều góp phần cắt đứt nguồn lây của dịch bệnh.

Cách phòng tay chân miệng và sốt xuất huyết đúng cách cho trẻ

Kết luận

Tóm lại, tay chân miệng và sốt xuất huyết đang gia tăng song song tại nhiều địa phương. Nguy cơ dịch chồng dịch là có thật trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm. Chủ động vệ sinh môi trường và diệt lăng quăng mỗi tuần. Theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày là cách bảo vệ hiệu quả nhất.