Trẻ ho, sổ mũi: Cách chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần đi khám
Trẻ ho, sổ mũi rất thường gặp, nhất là khi thời tiết thay đổi.
Tình trạng này cũng hay xuất hiện khi trẻ mới đi nhà trẻ.
Khi trẻ ho sổ mũi, nhiều cha mẹ lo lắng không biết nên làm gì.
Bài viết hướng dẫn cách chăm sóc trẻ tại nhà và dấu hiệu cần đi khám.
Mọi thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Vì sao trẻ hay bị ho, sổ mũi?
Ho và sổ mũi là phản ứng tự vệ của cơ thể trước tác nhân gây kích ứng.
Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên trẻ dễ mắc bệnh hơn người lớn.
Nguyên nhân thường gặp nhất là virus cảm lạnh thông thường.
Ngoài ra, trẻ có thể ho, sổ mũi do dị ứng, khói bụi hoặc không khí khô.
Thông thường, các triệu chứng nhẹ và tự khỏi sau vài ngày.
Cha mẹ chỉ cần chăm sóc đúng cách và theo dõi sát diễn tiến của trẻ.
Ho giúp tống đờm và dị vật ra khỏi đường thở của trẻ.
Vì vậy, cha mẹ không nên vội tìm cách cắt cơn ho ngay lập tức.
Trẻ vẫn bú tốt, chơi ngoan thì cha mẹ có thể yên tâm theo dõi tại nhà.
Ngược lại, trẻ mệt lả hoặc bỏ ăn là dấu hiệu cần chú ý đặc biệt.
Chăm sóc trẻ ho sổ mũi tại nhà
Khi trẻ ho sổ mũi nhẹ, cha mẹ có thể chăm sóc trẻ tại nhà theo các bước sau.
- Nhỏ nước muối sinh lý để làm sạch mũi, giúp trẻ thở dễ hơn.
- Hút mũi nhẹ nhàng bằng dụng cụ chuyên dụng nếu trẻ nghẹt nhiều.
- Cho trẻ uống đủ nước, bú mẹ đầy đủ nếu trẻ còn bú.
- Giữ phòng thoáng, độ ẩm vừa phải, tránh khói thuốc lá.
- Kê cao đầu trẻ một chút khi ngủ để giảm nghẹt mũi.
- Chia nhỏ bữa ăn, chọn thức ăn mềm, dễ tiêu.
- Lau người bằng khăn ấm khi trẻ sốt nhẹ dưới 38,5 độ C.
- Cho trẻ lớn súc miệng nước muối loãng để dịu họng.
Trẻ vẫn ăn, chơi bình thường là dấu hiệu tốt.
Cha mẹ nên kiên nhẫn, vì ho có thể kéo dài một đến hai tuần.
Theo dõi nhiệt độ và nhịp thở của trẻ mỗi ngày để phát hiện sớm bất thường.
Ghi lại diễn tiến triệu chứng giúp bác sĩ đánh giá nhanh khi cần khám.
Nên cho trẻ ăn gì khi bị ho, sổ mũi?
Dinh dưỡng hợp lý giúp trẻ mau hồi phục và ít mệt mỏi hơn.
- Cháo, súp ấm, dễ tiêu là lựa chọn phù hợp khi trẻ mệt.
- Trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, kiwi giúp tăng sức đề kháng.
- Mật ong pha nước ấm có thể dịu họng cho trẻ trên một tuổi.
- Tránh đồ ăn lạnh, cay nóng và nhiều dầu mỡ khi trẻ đang ho.
- Không ép trẻ ăn khi trẻ chán ăn, hãy chia thành nhiều bữa nhỏ.
Trẻ dưới một tuổi không nên dùng mật ong vì nguy cơ ngộ độc.
Cha mẹ nên ưu tiên món ăn trẻ thích, miễn là mềm và dễ tiêu.
Những sai lầm cha mẹ hay mắc
Kháng sinh không chữa được ho, sổ mũi do virus.
Nhiều cha mẹ tự mua kháng sinh khi trẻ mới chớm ho. Thuốc kháng sinh chỉ diệt vi khuẩn, không diệt được virus. Dùng sai thuốc khiến trẻ mệt thêm và dễ nhờn thuốc. Chỉ dùng kháng sinh khi bác sĩ chỉ định.
Một sai lầm khác là ủ ấm trẻ quá kỹ khi trẻ đang sốt.
Ủ ấm quá mức khiến nhiệt độ cơ thể trẻ tăng cao hơn.
Cha mẹ nên mặc đồ thoáng mát và theo dõi nhiệt độ thường xuyên.
Sai lầm nữa là cho trẻ uống nhiều loại siro ho cùng lúc.
Trộn nhiều loại thuốc dễ gây quá liều và tác dụng phụ không mong muốn.
Cha mẹ cũng không nên tự ý xông hơi tinh dầu cho trẻ nhỏ.
Trẻ ho sổ mũi: Khi nào cần đưa đi khám ngay
Đưa trẻ đi khám ngay khi có một trong các dấu hiệu sau.
- Thở nhanh, thở khò khè, rút lõm lồng ngực.
- Sốt cao trên 39 độ C hoặc sốt kéo dài hơn ba ngày.
- Trẻ bỏ bú, bỏ ăn, li bì hoặc quấy khóc liên tục.
- Ho ra máu, môi tím tái hoặc khó thở tăng dần.
- Triệu chứng không cải thiện sau bảy ngày.
Trẻ dưới ba tháng tuổi bị sốt cần được khám sớm, dù triệu chứng nhẹ.
Ban đêm, cha mẹ nên kiểm tra nhịp thở và thân nhiệt của trẻ thêm một lần.
Phòng ngừa tái phát
Phòng ngừa tốt giúp giảm số lần trẻ ho sổ mũi trong năm.
Giữ vệ sinh tay sạch và rửa tay cho trẻ thường xuyên.
Tiêm phòng đầy đủ theo lịch giúp trẻ giảm nguy cơ mắc bệnh nặng.
Cho trẻ ăn đủ chất, ngủ đủ giấc để tăng sức đề kháng.
Hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi đang có dịch bệnh.
Vệ sinh đồ chơi và vật dụng của trẻ định kỳ để giảm mầm bệnh.
Cho trẻ vận động ngoài trời mỗi ngày khi thời tiết thuận lợi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ ho sổ mũi bao lâu thì khỏi?
Phần lớn trẻ khỏi sau bảy đến mười ngày nếu được chăm sóc đúng cách.
Ho khan có thể kéo dài thêm một đến hai tuần rồi tự hết.
Có nên kiêng tắm khi trẻ ho, sổ mũi?
Không cần kiêng tắm hoàn toàn, chỉ cần tắm nhanh bằng nước ấm.
Sau khi tắm, lau khô người và mặc ấm ngay cho trẻ.
Kết luận
Trẻ ho sổ mũi phần lớn là bệnh nhẹ và tự khỏi.
Chăm sóc đúng cách giúp trẻ mau khỏe và ít tái phát.
Quan trọng nhất là cha mẹ nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm để đưa trẻ đi khám kịp thời.
Chăm sóc trẻ đúng cách từ những năm đầu đời là nền tảng của sức khỏe mẹ và bé.

