Bệnh tay chân miệng đang gia tăng và gây lo lắng cho nhiều phụ huynh. Một số trẻ có biểu hiện không điển hình khiến việc nhận biết trở nên khó khăn. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rõ dấu hiệu bệnh và các triệu chứng cảnh báo. Bài viết tổng hợp diễn biến mới, nguyên nhân lây nhiễm và cách phòng bệnh hiệu quả. Kèm theo là 4 hiểu lầm thường gặp cần được loại bỏ.

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng — cha mẹ cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo

Bệnh tay chân miệng là gì?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do các virus đường ruột gây ra. Nhóm tác nhân này được gọi chung là Enterovirus. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Đây là lứa tuổi có sức đề kháng còn non yếu. Do đó, trẻ dễ bị virus tấn công hơn người lớn.

Virus tồn tại trong môi trường và lây lan dễ dàng qua tiếp xúc. Trẻ nhỏ thường dùng chung đồ chơi và hay đưa tay lên miệng. Những thói quen này tạo điều kiện cho virus xâm nhập cơ thể. Vì vậy, bệnh dễ bùng phát trong nhà trẻ và trường mầm non.

3 đường lây chính của bệnh

Bệnh lây chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp. Nước bọt của người bệnh cũng chứa mầm bệnh. Dịch từ các tổn thương trên da có khả năng lây lan. Phân của người bệnh là một nguồn lây khác. Ngoài ra, virus lây qua tay và đồ dùng nhiễm bệnh. Các bề mặt trẻ thường chạm cũng có thể chứa virus.

Tình hình gia tăng đáng chú ý gần đây

Thời gian gần đây, số ca mắc bệnh có xu hướng tăng. Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh ghi nhận gần 50 trẻ mắc bệnh. Các trường hợp này đến khám và điều trị trong thời gian ngắn. Phần lớn trẻ bệnh ở mức độ 1 và 2a.

Đáng lưu ý, một số trẻ có biểu hiện không điển hình. Nhóm này gây khó khăn cho việc nhận biết bệnh sớm. Phụ huynh vì thế dễ chủ quan và bỏ sót dấu hiệu. Do đó, cần theo dõi trẻ chặt chẽ khi có dấu hiệu bất thường.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tay chân miệng

Trẻ mắc bệnh có thể xuất hiện tổn thương da ở tay, chân, miệng. Đây là những vị trí tổn thương đặc trưng nhất của bệnh. Trẻ có thể sốt cao trên 39 độ C. Một số trẻ bị giật mình, nôn và quấy khóc.

Giật mình là dấu hiệu cha mẹ cần đặc biệt chú ý. Nó nằm trong nhóm triệu chứng cảnh báo của bệnh. Quấy khóc kéo dài cũng là biểu hiện không nên xem nhẹ. Phát hiện sớm giúp xử trí kịp thời và hạn chế lây lan.

Biểu hiện không điển hình cha mẹ dễ bỏ sót

Không phải mọi trẻ đều có tổn thương da điển hình. Một số trường hợp chỉ sốt hoặc quấy khóc đơn thuần. Điều này khiến cha mẹ khó phân biệt với các bệnh khác. Vì vậy, cần theo dõi sát trẻ khi có sốt. Trẻ quấy khóc hoặc có biểu hiện bất thường cũng cần chú ý.

Bệnh tay chân miệng có nguy hiểm không?

Phần lớn các trường hợp bệnh ở mức độ nhẹ và vừa. Tuy nhiên, diễn biến có thể thay đổi nhanh ở một số trẻ. Vì vậy, theo dõi liên tục là nguyên tắc bắt buộc. Trong số các tác nhân gây bệnh, EV71 đáng chú ý nhất. Virus này có thể liên quan đến những trường hợp diễn biến nặng. Biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp có thể xảy ra. Đây là lý do phụ huynh không nên chủ quan với bệnh.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc và kiểm soát triệu chứng. Mọi can thiệp cần theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

7 dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám ngay

Khi trẻ mắc tay chân miệng, cần theo dõi sát diễn biến. Nếu xuất hiện các dấu hiệu sau, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời:

  • Sốt cao kéo dài không hạ dù đã hạ sốt đúng cách.
  • Trẻ giật mình nhiều, lặp đi lặp lại trong ngày.
  • Trẻ li bì, khó đánh thức hoặc thờ ơ bất thường.
  • Nôn nhiều, nôn liên tục dù không ăn uống.
  • Thở bất thường như thở nhanh hoặc thở khó.
  • Trẻ yếu chi, đi loạng choạng hoặc run tay chân.
  • Xuất hiện các biểu hiện bất thường khác đáng lo ngại.

4 hiểu lầm thường gặp về bệnh tay chân miệng

Nhiều quan niệm sai lầm khiến việc xử trí bệnh kém hiệu quả. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Chỉ khi nổi mụn nước ở tay chân mới mắc bệnh

Sai. Một số trẻ không có tổn thương da điển hình. Trẻ có thể chỉ sốt, quấy khóc hoặc nôn. Dựa hoàn toàn vào mụn nước dễ bỏ sót bệnh. Phụ huynh cần theo dõi tổng thể biểu hiện của trẻ.

Bệnh chỉ lây khi chạm vào vết mụn nước

Sai. Bệnh lây qua dịch tiết đường hô hấp của người bệnh. Nước bọt, phân và dịch tổn thương da đều chứa virus. Tay, đồ dùng và bề mặt nhiễm virus cũng là nguồn lây. Vì vậy, vệ sinh toàn diện mới phòng bệnh hiệu quả.

Bệnh tay chân miệng chỉ là bệnh nhẹ, không đáng lo

Sai. Virus EV71 có thể gây diễn biến nặng ở một số trẻ. Biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp rất nguy hiểm. Trẻ cần được theo dõi sát diễn biến bệnh. Khi có dấu hiệu cảnh báo, phải đưa trẻ đi khám ngay.

Đã có thuốc đặc trị chữa khỏi bệnh này

Sai. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này. Việc điều trị chủ yếu là chăm sóc và kiểm soát triệu chứng. Mọi can thiệp cần theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cho trẻ.

Chăm sóc và phòng bệnh tại nhà

Khi trẻ mắc bệnh, việc chăm sóc đúng rất quan trọng. Cha mẹ nên cho trẻ nghỉ học trong thời gian bệnh. Điều này giúp trẻ nghỉ ngơi và tránh lây cho bạn bè. Mọi chăm sóc cần theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nguyên tắc chăm sóc trẻ mắc bệnh

  • Theo dõi sát nhiệt độ và diễn biến bệnh mỗi ngày.
  • Đảm bảo trẻ uống đủ nước và ăn thức ăn dễ tiêu.
  • Vệ sinh tay cho trẻ và người chăm sóc thường xuyên.
  • Tách riêng đồ dùng cá nhân của trẻ khi đang bệnh.
  • Đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu cảnh báo.

Việc cần làm mỗi ngày để phòng bệnh hiệu quả

Phòng bệnh là cách hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ. Cha mẹ nên duy trì các việc sau mỗi ngày:

  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả nhà.
  • Chú ý rửa tay trước khi chế biến thức ăn cho trẻ.
  • Rửa tay trước khi cho trẻ ăn và sau khi thay tã.
  • Vệ sinh đồ chơi, dụng cụ và các bề mặt trẻ hay chạm.
  • Không dùng chung đồ dùng cá nhân với trẻ khác.
  • Hạn chế tiếp xúc gần với trẻ đang mắc bệnh.
  • Cho trẻ nghỉ học trong thời gian mắc bệnh.

Kết luận

Tóm lại, bệnh tay chân miệng đang gia tăng với nhiều biểu hiện không điển hình. Cha mẹ cần nhận biết sớm dấu hiệu và theo dõi sát diễn biến. Đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo. Phòng bệnh bằng vệ sinh tay và đồ dùng mỗi ngày. Thái độ cảnh giác là chìa khóa bảo vệ sức khỏe của trẻ.