Thói quen ăn nhiều muối hại dạ dày đang phổ biến hơn bạn nghĩ. Nhiều người vô tư rắc thêm muối vào thức ăn ngay tại bàn. Họ không biết hành động nhỏ này có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Một nghiên cứu quy mô lớn vừa đưa ra con số đáng báo động. Bài viết dưới đây phân tích đầy đủ cơ chế, bằng chứng và cách phòng tránh.

Rắc thêm muối vào thức ăn tại bàn — thói quen ăn nhiều muối hại dạ dày làm tăng nguy cơ ung thư

Ăn nhiều muối hại dạ dày: nghiên cứu trên 471.144 người nói gì

Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Ung thư dạ dày. Các nhà khoa học phân tích dữ liệu từ 471.144 người tham gia. Đây là dữ liệu từ Biobank của Vương quốc Anh. Họ loại trừ người thiếu dữ liệu về muối, BMI, natri và kali nước tiểu. Người đã mắc ung thư lúc ban đầu cũng bị loại trừ. Người mắc bệnh thận cũng không được đưa vào phân tích.

Người tham gia điền bảng câu hỏi về tần suất thêm muối vào thức ăn. Câu hỏi không tính lượng muối dùng khi nấu ăn. Họ chọn một trong bốn mức: không bao giờ/hiếm khi, đôi khi, thường xuyên hoặc luôn luôn. Các nhà nghiên cứu còn đo natri, creatinine và kali trong nước tiểu. Họ ước tính lượng natri bài tiết qua nước tiểu trong 24 giờ.

Thời gian theo dõi trung bình là 10,9 năm. Trong thời gian này, 640 ca ung thư dạ dày được ghi nhận. Kết quả cho thấy nhóm luôn thêm muối tại bàn có nguy cơ cao hơn 41%. Con số này so với nhóm không bao giờ hoặc hiếm khi thêm muối. Nhóm hay thêm muối cũng thường hút thuốc, uống nhiều rượu hơn. Trình độ học vấn của họ nhìn chung thấp hơn nhóm còn lại.

Điều thú vị là kết quả đo natri nước tiểu lại khác. Nồng độ natri trong nước tiểu 24 giờ không liên quan đáng kể đến ung thư dạ dày. Tuy nhiên, trong nhóm nhỏ 198.900 người, kết quả lại khác. Tần suất thêm muối tại bàn tương quan thuận với lượng natri ăn mỗi ngày. Các nhà khoa học kết luận một cách đơn giản. Hỏi về thói quen rắc thêm muối tại bàn giúp nhận diện người ăn nhiều muối. Những người này có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn.

Muối làm tổn thương niêm mạc dạ dày như thế nào

Cơ chế ăn nhiều muối hại dạ dày bắt đầu từ tổn thương niêm mạc. Nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra điều này rất rõ. Muối làm hỏng lớp niêm mạc bảo vệ bên trong dạ dày. Những tổn thương nhỏ lặp đi lặp lại nhiều năm. Nếu để lâu, chúng có thể phát triển thành ung thư dạ dày.

Nhiễm vi khuẩn HP khiến tổn thương nặng hơn

Nhiễm vi khuẩn HP cũng gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Khi có thêm muối, tổn thương trở nên tồi tệ hơn. Đây là nguyên nhân độc lập gây ung thư dạ dày. Nhiễm HP tương đối phổ biến ở một số vùng của châu Á. Theo ThS.BS Nguyễn Huy Du, nguyên nhân gây ung thư dạ dày vẫn chưa được xác định quá rõ ràng. Ngoại trừ việc nhiễm vi khuẩn HP là yếu tố đã được khẳng định.

Những thói quen ăn uống làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày

ThS.BS Nguyễn Huy Du công tác tại Khoa Phẫu thuật Tiêu hóa – Gan Mật Tụy. Ông làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai. Theo ông, tiền sử gia đình có người mắc ung thư dạ dày rất đáng chú ý. Yếu tố này làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao gấp 10 lần so với bình thường. Ngoài ra, lối sống thiếu lành mạnh khiến bệnh ngày càng trẻ hóa.

  • Ăn ít chất xơ và lười vận động mỗi ngày.
  • Hút thuốc lá, kể cả hút thuốc thụ động.
  • Ăn nhiều đồ muối, đồ ủ chua, đồ hun khói.
  • Thường xuyên dùng đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ.
  • Mắc các bệnh đường tiêu hóa nhưng chủ quan không điều trị.

Vì sao người châu Á có tỷ lệ ung thư dạ dày cao

Có ý kiến cho rằng cá ướp muối là nguyên nhân chính gây ung thư dạ dày ở châu Á. Các nghiên cứu ở châu Á cũng cho kết quả tương tự. Lượng muối ăn vào cao hơn liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn. Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới Quốc tế đã tìm thấy bằng chứng rõ ràng. Một số thực phẩm hàm lượng muối cao là nguyên nhân gây ung thư dạ dày. Đó là thịt và cá bảo quản bằng muối. Rau củ bảo quản bằng muối cũng thuộc nhóm này.

Càng ăn nhiều những thực phẩm này, nguy cơ mắc bệnh càng cao. Bằng chứng chủ yếu đến từ các nghiên cứu ở châu Á. Đặc biệt là Nhật Bản và Hàn Quốc. Nhiều món ăn truyền thống ở các quốc gia này được ướp muối và lên men. Họ bảo quản thực phẩm bằng muối thay vì làm lạnh như phương Tây. Muối ngấm sâu vào thực phẩm trong quá trình bảo quản.

Tuy vậy, bằng chứng ở các nơi khác trên thế giới vẫn chưa rõ ràng. Các nhà khoa học cho rằng cần thêm nhiều nghiên cứu. Mục tiêu là xem xét tác động của thực phẩm nhiều muối ở phương Tây.

Thực phẩm ướp muối, ủ chua truyền thống — ăn nhiều muối hại dạ dày khi dùng thường xuyên

Cách giảm muối để bảo vệ dạ dày mỗi ngày

Biết muối gây hại chưa đủ, quan trọng là hành động mỗi ngày. Những thay đổi nhỏ dưới đây giúp bạn giảm đáng kể lượng muối nạp vào. Dạ dày của bạn sẽ được bảo vệ tốt hơn.

Bỏ thói quen rắc thêm muối tại bàn

Hãy nếm thức ăn trước khi quyết định thêm muối. Nhiều món ăn đã được nêm vừa đủ khi nấu. Rắc thêm muối chỉ vì thói quen là không cần thiết. Khi ăn ngoài, bạn có thể yêu cầu giảm mặn. Đọc kỹ nhãn thực phẩm để tránh đồ quá mặn.

Ăn nhiều rau củ, chất xơ và bỏ thuốc lá

Tăng rau xanh và trái cây giúp bữa ăn cân bằng hơn. Chất xơ hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động khỏe mạnh. Hạn chế đồ muối, đồ ủ chua, đồ hun khói và đồ ăn nhanh. Bỏ thuốc lá cũng là cách bảo vệ dạ dày hiệu quả. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày nên khám sức khỏe định kỳ.

4 hiểu lầm về ăn nhiều muối hại dạ dày

Nhiều người vẫn hiểu sai về mối liên hệ giữa muối và dạ dày. Bốn hiểu lầm phổ biến sau đây cần được làm rõ:

Muối chỉ gây cao huyết áp, không ảnh hưởng dạ dày

Sai. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy muối làm hỏng niêm mạc dạ dày. Việc ăn nhiều muối hại dạ dày đã được chứng minh qua nghiên cứu 471.144 người. Nguy cơ ung thư dạ dày tăng 41% ở nhóm luôn rắc thêm muối tại bàn.

Đồ ăn đã nêm sẵn thì rắc thêm chút muối cũng không sao

Sai. Nhiều món ăn đã được nêm đủ mặn khi chế biến. Rắc thêm muối tại bàn làm tổng lượng muối vượt xa nhu cầu. Thói quen này lặp lại mỗi ngày sẽ gây hại lâu dài. Hãy nếm trước khi quyết định có thêm muối hay không.

Ăn mặn nhiều năm không bệnh tức là dạ dày vẫn khỏe

Sai. Tổn thương niêm mạc do muối tích lũy âm thầm theo thời gian. Khi triệu chứng xuất hiện, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn. Ăn nhiều muối hại dạ dày là quá trình diễn ra trong nhiều năm. Đừng đợi đến khi có dấu hiệu mới thay đổi.

Dùng muối biển hoặc muối hồng thì ăn bao nhiêu cũng an toàn

Sai. Mọi loại muối ăn đều chứa natri clorua là chủ yếu. Điều quyết định là tổng lượng muối bạn nạp mỗi ngày. Muối biển hay muối hồng không làm giảm tác hại lên dạ dày. Cách tốt nhất vẫn là giảm lượng muối trong mọi bữa ăn.

Kết luận

Tóm lại, ăn nhiều muối hại dạ dày đã được chứng minh qua nghiên cứu quy mô lớn. Nhóm luôn rắc thêm muối tại bàn có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn 41%. Muối làm hỏng niêm mạc dạ dày và khiến tổn thương do vi khuẩn HP nặng hơn. Hãy bỏ thói quen rắc thêm muối ngay từ hôm nay. Bữa ăn ít muối hơn chính là cách bảo vệ dạ dày đơn giản nhất.