Viêm mũi dị ứng là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch khi niêm mạc mũi gặp dị nguyên. Bụi nhà, phấn hoa, lông thú cưng và nấm mốc đều có thể khởi phát bệnh. Bệnh gây hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi kéo dài. Nhận biết sớm dấu hiệu giúp bạn kiểm soát triệu chứng tốt hơn mỗi ngày.

Người bệnh hắt hơi, ngứa mũi — dấu hiệu viêm mũi dị ứng điển hình

Viêm mũi dị ứng là gì?

Đây là tình trạng niêm mạc mũi bị kích ứng do phản ứng quá mức. Các tác nhân trong không khí là nguyên nhân chính gây bệnh. Người bệnh thường xuất hiện 3 biểu hiện đặc trưng nhất. Đó là hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi.

3 biểu hiện đặc trưng dễ nhận biết nhất

  • Hắt hơi nhiều lần, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi tiếp xúc dị nguyên.
  • Ngứa mũi dai dẳng, đôi khi kèm ngứa mắt hoặc ngứa họng.
  • Chảy nước mũi trong, kéo dài, không kèm sốt như cảm lạnh thông thường.

Bệnh này có nguy hiểm không?

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, hay gặp nhất ở trẻ em. Thanh thiếu niên cũng là nhóm đối tượng thường mắc bệnh. Bệnh không đe dọa trực tiếp đến tính mạng người mắc. Tuy nhiên, nó gây mệt mỏi, khó ngủ và giảm tập trung. Nếu bỏ qua điều trị, bệnh có thể làm nặng thêm hen phế quản.

6 dấu hiệu viêm mũi dị ứng thường gặp

Triệu chứng bệnh khác nhau ở từng người. Sáu biểu hiện phổ biến nhất gồm:

  • Hắt hơi liên tục, nhất là buổi sáng hoặc khi thay đổi môi trường.
  • Ngứa mũi, ngứa họng, đôi khi ngứa cả vùng mắt.
  • Chảy nước mũi trong, kéo dài nhiều ngày không giảm.
  • Nghẹt mũi gây khó thở bằng mũi, kèm nặng vùng mặt hoặc đau đầu.
  • Đỏ mắt, chảy nước mắt, thường gặp ở dạng bệnh theo mùa.
  • Giảm khả năng ngửi mùi, đôi khi ảnh hưởng đến vị giác.

Dấu hiệu dạng quanh năm cần lưu ý

Ở dạng quanh năm, nghẹt mũi thường kéo dài và dễ tái phát. Người bệnh dễ mệt mỏi, khó tập trung và ngủ ngáy ban đêm. Nếu không kiểm soát tốt, bệnh làm tăng nguy cơ viêm xoang. Trẻ em còn dễ bị viêm tai giữa đi kèm.

Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng

Nguyên nhân bệnh là phản ứng của cơ thể khi gặp dị nguyên. Bệnh có thể xảy ra theo mùa hoặc quanh năm. Các dị nguyên thường gặp gồm:

5 nhóm dị nguyên phổ biến nhất

  • Mạt bụi nhà và bụi bám trong chăn ga, thảm, rèm cửa.
  • Phấn hoa từ cây cỏ, đặc biệt vào mùa khô hanh.
  • Lông hoặc vảy da của chó, mèo và các vật nuôi khác.
  • Nấm mốc phát triển ở nơi ẩm thấp, thiếu thông thoáng.
  • Khói thuốc lá và các chất kích thích trong không khí.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

  • Ô nhiễm không khí hoặc thời tiết thay đổi đột ngột.
  • Tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc bệnh dị ứng, hen suyễn, mày đay.
  • Lệch vách ngăn mũi khiến triệu chứng kéo dài và khó kiểm soát.

Vệ sinh nhà cửa và rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp kiểm soát viêm mũi dị ứng

4 hiểu lầm phổ biến về căn bệnh này

Nhiều người xử trí sai vì hiểu chưa đúng về bệnh. Bốn lầm tưởng dưới đây cần được loại bỏ:

Bệnh này có lây qua hắt hơi như cảm cúm không?

Không. Bệnh này không lây từ người sang người qua hắt hơi. Đây là phản ứng miễn dịch của cơ thể với dị nguyên. Cảm cúm do virus mới có khả năng lây lan trong cộng đồng.

Ngứa mũi, hắt hơi là chuyện nhỏ, không cần điều trị

Sai. Bỏ qua điều trị có thể làm nặng thêm hen phế quản. Bệnh còn gây mệt mỏi, khó ngủ và giảm tập trung kéo dài. Triệu chứng dai dẳng ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống.

Tự pha nước muối sinh lý tại nhà để rửa mũi là an toàn

Sai. Tự pha nước muối không đảm bảo vô trùng và nồng độ đẳng trương. Nó dễ làm tổn thương niêm mạc mũi nặng hơn mức ban đầu. Hãy dùng nước muối sinh lý đóng gói sẵn, đúng hướng dẫn.

Hết hắt hơi là đã khỏi hẳn viêm mũi dị ứng

Sai. Giảm triệu chứng không đồng nghĩa với khỏi bệnh hoàn toàn. Tiếp xúc lại với dị nguyên sẽ khiến bệnh tái phát. Người bệnh cần duy trì tránh dị nguyên và chăm sóc mũi mỗi ngày.

Cách kiểm soát viêm mũi dị ứng hiệu quả

Mục tiêu là kiểm soát triệu chứng và ngăn bệnh tái phát. Biện pháp quan trọng nhất là tránh tiếp xúc với dị nguyên. Rửa mũi đúng cách còn giúp làm sạch mũi họng và giảm tắc nghẽn.

8 thói quen giảm tiếp xúc với dị nguyên mỗi ngày

  • Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi dọn dẹp nhà cửa.
  • Vệ sinh vật dụng trong nhà, giặt chăn ga gối định kỳ.
  • Hạn chế tiếp xúc phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, nấm mốc.
  • Tránh dùng thuốc hoặc thực phẩm từng gây dị ứng trước đây.
  • Hạn chế tiếp xúc vật nuôi, khói thuốc, khói xe và nước hoa.
  • Giữ độ ẩm trong nhà ở mức 40 đến 50 phần trăm.
  • Rửa mũi bằng nước muối sinh lý đóng gói sẵn, đúng hướng dẫn.
  • Uống nước ấm, tránh thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột.

Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Nếu hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi không cải thiện sau tự chăm sóc. Triệu chứng tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Bác sĩ sẽ chỉ định điều trị phù hợp với từng trường hợp.

Kết luận

Tóm lại, viêm mũi dị ứng là bệnh mạn tính hay tái phát. Nhận biết sớm dấu hiệu giúp bạn chủ động phòng tránh dị nguyên. Kết hợp vệ sinh môi trường và rửa mũi đúng cách mỗi ngày. Khi triệu chứng nặng hoặc kéo dài, hãy đi khám sớm. Kiểm soát tốt giúp bạn ngủ ngon và sống khỏe hơn mỗi ngày.