Đừng để thận “kêu cứu”: Từ bỏ ngay 10 thói quen xấu trước khi ngủ kẻo rước họa suy thận
Bác sĩ chuyên khoa Thận Hong Yong-xiang (Trung Quốc) vừa công bố bảng xếp hạng đáng chú ý. Bảng xếp hạng này liệt kê thói quen hại thận trước khi ngủ. Danh sách tổng hợp từ nhiều năm theo dõi bệnh nhân thận. Nó cho thấy suy giảm chức năng thận không xảy ra trong ngày một ngày hai. Đây là kết quả tích tụ của những thói quen sinh hoạt sai lầm kéo dài. Nhiều người trẻ vẫn chủ quan vì mình chăm tập thể thao. Tìm hiểu thói quen hại thận trước khi ngủ giúp bạn phòng tránh từ hôm nay.

Vì sao bác sĩ thận lập bảng xếp hạng này?
Trên trang Facebook cá nhân, bác sĩ Hong Yong-xiang chia sẻ một thực tế đáng lo. Nhiều người cho rằng mình còn trẻ và chăm tập thể thao. Họ tin rằng bản thân khó mắc các bệnh về thận. Tuy nhiên, chức năng thận suy giảm âm thầm qua từng năm. Nó là hậu quả của những thói quen sai lầm lặp đi lặp lại. Bảng xếp hạng 10 hành vi hại thận ra đời từ đó. Mục đích là giúp người dân tự kiểm tra sinh hoạt hằng ngày.
Thói quen hại thận trước khi ngủ: từ vị trí 10 đến vị trí 6
Năm thói quen dưới đây tưởng chừng vô hại. Chúng lại chiếm nửa sau của bảng xếp hạng.
10. Đốt nến thơm hoặc hương vòng giá rẻ trong phòng kín
Đốt nến thơm hoặc hương vòng giá rẻ trong không gian kín là cách thư giãn của nhiều người. Tuy nhiên, sản phẩm kém chất lượng thải nhiều chất độc vào không khí. Hít phải thường xuyên làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể. Thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải các chất độc này.
9. Nhịn tiểu trước khi đi ngủ
Nhịn tiểu để ngủ liền một mạch nghe có vẻ hợp lý. Nhưng nước tiểu ứ đọng lâu không tốt cho đường tiết niệu. Vi khuẩn có thêm điều kiện sinh sôi trong bàng quang. Viêm nhiễm lan ngược lên trên có thể ảnh hưởng đến thận.
8. Bật điều hòa quá lạnh
Ngủ trong phòng điều hòa quá lạnh khiến cơ thể bị nhiễm lạnh ban đêm. Tình trạng này làm mạch máu co lại và huyết áp dễ tăng cao. Huyết áp cao kéo dài là gánh nặng cho thận. Hãy đặt nhiệt độ điều hòa ở mức vừa phải, dễ chịu.
7. Tắm nước lạnh
Tắm nước lạnh trước khi ngủ gây thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột. Sự thay đổi này làm co mạch máu và tăng huyết áp tạm thời. Người có bệnh nền càng cần thận trọng với thói quen này. Tắm nước ấm vừa phải là lựa chọn an toàn hơn.
6. Không bù nước sau khi vận động cường độ cao
Vận động mạnh ra nhiều mồ hôi mà không bổ sung nước gây mất nước. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến hội chứng tiêu cơ vân (rhabdomyolysis). Hội chứng này làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp tính. Vì vậy, hãy uống đủ nước sau mỗi buổi tập nặng.
Thói quen hại thận trước khi ngủ: từ vị trí 5 đến vị trí 2
Bốn thói quen tiếp theo phổ biến hơn nhiều. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và huyết áp.
5. Dùng điện thoại hoặc thiết bị điện tử quá lâu
Lướt điện thoại hoặc thiết bị điện tử thời gian dài làm rối loạn giấc ngủ. Giấc ngủ kém chất lượng khiến huyết áp khó ổn định. Về lâu dài, nó làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể. Thận cũng chịu ảnh hưởng gián tiếp từ những rối loạn này.
4. Uống nhiều nước, trà đậm hoặc cà phê trong thời gian ngắn
Uống một lượng nước lớn trong thời gian ngắn trước khi ngủ không tốt. Nó làm tăng lượng nước tiểu vào ban đêm. Bạn phải dậy đi tiểu nhiều lần và cấu trúc giấc ngủ bị phá vỡ. Trà đậm và cà phê còn gây khó ngủ vì chứa chất kích thích.
3. Ăn đêm nhiều muối
Các món nhiều natri như gà rán muối ớt, mì ăn liền, đồ kho rất hại thận. Ăn đêm nhiều muối làm tăng protein niệu. Tình trạng này đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng thận. Bữa tối nên nhạt và kết thúc sớm, không ăn sát giờ ngủ.
2. Uống rượu để dễ ngủ
Nhiều người uống rượu với hy vọng ngủ ngon hơn. Thực tế, rượu làm tăng huyết áp và gánh nặng chuyển hóa. Nó cũng ảnh hưởng xấu đến chất lượng giấc ngủ. Về lâu dài, thói quen này làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính.
Vị trí số 1: tự ý dùng thuốc giảm đau NSAIDs trước khi ngủ
Đứng đầu bảng xếp hạng là thói quen hại thận trước khi ngủ nguy hiểm nhất. Đó là tự ý uống các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Ví dụ quen thuộc là Ibuprofen và Naproxen. Nhiều người đau đầu hoặc đau nhức khớp tự mua thuốc uống. Họ không biết mình đang đặt thận vào tình thế nguy hiểm.
NSAIDs gây hại thận bằng cơ chế nào?
Nhóm thuốc NSAIDs chế ngự quá trình tổng hợp prostaglandin trong cơ thể. Điều này dẫn đến co mạch máu thận. Lưu lượng máu đến thận vì thế giảm đột ngột. Thận thiếu máu nuôi dưỡng sẽ bị tổn thương nhanh chóng.
Ai dễ bị suy thận cấp tính nhất?
Nguy cơ bùng phát suy thận cấp tính tăng cao trong một số trường hợp. Đó là khi người dùng đang bị mất nước. Người cao tuổi và người đã có bệnh thận mạn tính cũng rất dễ tổn thương. Hướng dẫn về tổn thương thận cấp của KDIGO đã chỉ rõ điều này. NSAIDs là yếu tố nguy cơ chính gây tổn thương thận cấp do thuốc (AKI) trên lâm sàng.

4 hiểu lầm thường gặp về thói quen hại thận trước khi ngủ
Hiểu sai khiến nhiều người xử trí sai cách. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:
Người trẻ, chăm tập thể thao thì không lo bệnh thận
Sai. Suy giảm chức năng thận là kết quả tích tụ của nhiều năm thói quen sai lầm. Nó không xảy ra trong ngày một ngày hai. Bác sĩ Hong Yong-xiang cảnh báo chính sự chủ quan này. Người trẻ vẫn cần kiểm tra lại sinh hoạt hằng ngày.
Thuốc giảm đau mua tự do thì uống bao nhiêu cũng an toàn
Hoàn toàn sai và rất nguy hiểm. NSAIDs như Ibuprofen, Naproxen làm co mạch máu thận. Lưu lượng máu đến thận giảm đột ngột gây tổn thương cấp tính. Nguy cơ càng cao khi mất nước, tuổi cao hoặc đã có bệnh thận mạn. KDIGO xếp NSAIDs vào nhóm yếu tố nguy cơ chính gây tổn thương thận cấp do thuốc.
Uống rượu giúp ngủ sâu nên tốt cho sức khỏe
Sai. Rượu làm tăng huyết áp và gánh nặng chuyển hóa của cơ thể. Nó phá vỡ cấu trúc giấc ngủ tự nhiên. Về lâu dài, thói quen này làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính.
Uống càng nhiều nước trước khi ngủ càng tốt cho thận
Chưa đúng. Uống lượng lớn nước trong thời gian ngắn làm tăng nước tiểu ban đêm. Bạn phải dậy đi tiểu nhiều lần và giấc ngủ bị gián đoạn. Trà đậm, cà phê trước khi ngủ còn gây khó ngủ. Hãy uống nước đều đặn trong ngày thay vì dồn vào buổi tối.
5 nguyên tắc bảo vệ thận mỗi tối
- Không tự ý uống thuốc giảm đau NSAIDs trước khi ngủ; đau kéo dài cần đi khám.
- Bù đủ nước sau khi vận động mạnh, uống nước đều đặn trong ngày.
- Ăn tối nhạt, hạn chế món nhiều muối như mì ăn liền, đồ kho, đồ chiên rán mặn.
- Hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ, giữ giờ giấc ngủ đều đặn.
- Người cao tuổi, có bệnh thận hoặc huyết áp càng phải thận trọng với thuốc giảm đau.
Kết luận
Tóm lại, thói quen hại thận trước khi ngủ tích tụ âm thầm qua nhiều năm. Mười hành vi trong bảng xếp hạng của bác sĩ Hong Yong-xiang đều bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Đáng lo nhất là tự ý dùng thuốc giảm đau NSAIDs mỗi tối. Hãy điều chỉnh sinh hoạt từ hôm nay để bảo vệ thận lâu dài.

