Nhiều triệu chứng bệnh gan khá mơ hồ và dễ bị bỏ qua. Người bệnh thường nhầm chúng với đau dạ dày, đau vai do vận động hoặc khô ngứa da thông thường. Bài viết điểm danh 3 biểu hiện gan mơ hồ hay gặp nhất. Kèm theo là 4 hiểu lầm thường gặp và lịch tầm soát định kỳ.

Đau bụng trên bên phải và ngứa da — hai triệu chứng bệnh gan mơ hồ dễ bị bỏ qua

Vì sao triệu chứng bệnh gan thường bị bỏ qua?

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể con người. Bản thân nhu mô gan không có nhiều dây thần kinh cảm giác đau. Cảm giác đau chủ yếu xuất hiện khi bao gan bị căng. Các cấu trúc xung quanh gan bị ảnh hưởng cũng gây đau.

Chính đặc điểm này khiến bệnh gan ít gây dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn sớm. Bệnh gan tiến triển âm thầm trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. Khi triệu chứng trở nên rõ rệt, bệnh thường đã nặng. Do đó, nhận diện sớm các dấu hiệu mơ hồ có ý nghĩa rất quan trọng.

Đau tức vùng bụng trên bên phải

Viện Ung thư Quốc gia Mỹ ghi nhận một dấu hiệu đáng chú ý. Đó là đau âm ỉ kéo dài ở vùng bụng trên bên phải. Triệu chứng bệnh gan này có thể xuất hiện khi gan to hoặc bị tổn thương. Cảm giác tức xuất phát từ việc bao gan bị căng.

Dấu hiệu dễ nhầm với đau dạ dày

Cảm giác tức ở vùng này dễ bị nhầm với bệnh dạ dày. Người bệnh cũng hay nghĩ đến bệnh túi mật. Nguyên nhân là vị trí đau gần dạ dày và các cơ quan lân cận. Tự đoán bệnh dễ dẫn đến điều trị sai hướng.

Khi nào nên đi khám với cơn đau này

Nếu cơn đau tái diễn nhiều ngày, bạn nên đi khám. Đặc biệt cần khám khi đau kèm các bất thường khác. Ví dụ như mệt mỏi kéo dài, chán ăn hoặc vàng da. Không nên tự dùng thuốc giảm đau để che lấp triệu chứng.

Đau mỏi vai phải kéo dài

Đau vai phải thường được liên hệ đến bệnh cơ xương khớp. Nhiều người cho rằng đây là hậu quả vận động quá sức. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là đau quy chiếu từ vùng gan. Gan nằm ngay dưới cơ hoành.

Vì sao tổn thương gan gây đau vai

Khi tổn thương ở gan, đặc biệt khối u nằm gần cơ hoành, có thể kích thích khu vực này. Các dây thần kinh của cơ hoành và vùng vai có kết nối chung. Vì vậy, não nhận diện sai vị trí phát sinh cơn đau. Một nghiên cứu đăng trên Radiology từng ghi nhận hiện tượng này. Nghiên cứu phát hiện đau vai phải ở bệnh nhân có khối u gan sát cơ hoành.

Đặc điểm giúp phân biệt cơn đau này

Điểm đáng lưu ý là cơn đau không nhất thiết thay đổi theo vận động vai. Đau cơ xương khớp thường tăng khi cử động vùng vai. Nếu đau vai phải không rõ nguyên nhân cơ xương khớp, hãy cảnh giác. Khi điều trị thông thường không hiệu quả, người bệnh nên kiểm tra thêm các nguyên nhân khác.

Ngứa dai dẳng không phát ban

Ngứa kéo dài nhưng không có ban đỏ hay tổn thương da rõ ràng cũng đáng chú ý. Triệu chứng bệnh gan này đặc biệt liên quan đến các bệnh gây ứ mật. Hướng dẫn của châu Âu về ngứa mạn tính từng ghi nhận điều này. Ngứa là triệu chứng thường gặp ở người mắc các bệnh gan mật.

Cơ chế gây ngứa ở bệnh gan

Cơ chế gây ngứa khá phức tạp chứ không đơn thuần do một chất duy nhất. Nó liên quan đến nhiều chất và đường truyền tín hiệu trong cơ thể. Ngứa liên quan đến bệnh gan có thể lan tỏa khắp cơ thể. Cảm giác ngứa thường rõ hơn vào ban đêm.

Ngứa da nào cần đi khám gan

Nếu ngứa dai dẳng mà không rõ nguyên nhân, bạn nên đi khám. Khi các biện pháp chăm sóc da thông thường không cải thiện, càng nên chú ý. Triệu chứng bệnh gan dạng này dễ bị quy cho dị ứng hoặc khô da. Đừng chủ quan nếu ngứa kéo dài nhiều tuần.

Nhóm nguy cơ cao cần tầm soát gan định kỳ

Không phải ai có triệu chứng mơ hồ cũng mắc bệnh gan. Tuy nhiên, một số nhóm người có nguy cơ cao hơn hẳn. Đó là người mắc viêm gan B, viêm gan C mạn tính và người bị xơ gan. Họ cần được tầm soát chủ động, không chờ đến khi có triệu chứng.

Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh gan Mỹ khuyến nghị tầm soát định kỳ cho nhóm này. Phương pháp là siêu âm gan kết hợp xét nghiệm alpha-fetoprotein (AFP). Tần suất khuyến nghị là mỗi 6 tháng một lần. Tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm ung thư gan, khi việc điều trị còn hiệu quả.

4 hiểu lầm thường gặp về triệu chứng bệnh gan

Xung quanh chủ đề này tồn tại nhiều quan niệm chưa thật đúng. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Đau bụng trên bên phải chắc chắn là bệnh gan

Sai. Triệu chứng bệnh gan dạng đau này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác. Bệnh dạ dày, túi mật hay tụy đều gây đau ở vùng tương tự. Chẩn đoán chính xác cần dựa trên thăm khám và xét nghiệm. Không nên tự kết luận chỉ qua vị trí cơn đau.

Đau vai phải luôn do vận động sai tư thế

Sai. Phần lớn trường hợp đúng là do cơ xương khớp, nhưng không phải tất cả. Đau quy chiếu từ gan cũng gây đau vai phải. Đặc điểm gợi ý là cơn đau không đổi khi cử động vai. Khi điều trị thông thường không hiệu quả, hãy nghĩ đến nguyên nhân khác.

Ngứa da lâu ngày chỉ cần đổi sữa tắm là hết

Sai. Ngứa liên quan đến bệnh gan có thể lan tỏa và rõ hơn vào ban đêm. Nó không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc da thông thường. Đổi sữa tắm không giải quyết được nguyên nhân từ gan. Nếu ngứa kéo dài nhiều tuần, bạn nên đi khám.

Chỉ khi có triệu chứng mới cần tầm soát gan

Sai và nguy hiểm. Triệu chứng bệnh gan thường xuất hiện muộn khi bệnh đã nặng. Người viêm gan B, viêm gan C mạn tính hoặc xơ gan cần tầm soát định kỳ. Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh gan Mỹ khuyến nghị siêu âm và xét nghiệm AFP mỗi 6 tháng. Chờ đến khi có triệu chứng là đã bỏ lỡ thời điểm vàng.

Kết luận

Tóm lại, các dấu hiệu của bệnh gan thường rất mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn. Đau tức bụng trên bên phải là dấu hiệu cần chú ý. Đau mỏi vai phải và ngứa da dai dẳng cũng vậy. Khi triệu chứng không suy giảm theo thời gian, bạn nên đi khám sớm. Người thuộc nhóm nguy cơ cao hãy tầm soát định kỳ mỗi 6 tháng.