Không chỉ rượu bia mới tàn phá gan. Một chế độ ăn thừa đường, ngập dầu mỡ hay thực phẩm mốc cũng gây hại. Chúng âm thầm vắt kiệt sức cơ quan này. Ngay cả thói quen lạm dụng các sản phẩm “mát gan” cũng có thể gây hại. Nhận diện sớm các thói quen hại gan giúp bạn bảo vệ lá gan đúng cách.

Những thói quen hại gan hằng ngày khiến lá gan “kêu cứu”

Thói quen hại gan từ chế độ ăn thừa đường, ngập dầu mỡ

Thói quen uống nhiều nước ngọt, trà sữa và đồ uống có đường rất phổ biến. Ăn bánh kẹo thường xuyên, dùng thức ăn nhanh cũng vậy. Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và ăn quá nhiều vào ban đêm đều gây hại. Những thói quen này khiến năng lượng đưa vào cơ thể vượt nhu cầu thực tế.

Nạp quá nhiều calo: con đường dẫn đến gan nhiễm mỡ

Theo cảnh báo từ BSCKII Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3. Việc nạp quá nhiều calo khiến mỡ dư thừa đọng lại trong các tế bào gan. Gan giữ vai trò trung tâm chuyển hóa của cơ thể. Tình trạng gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa rất đáng lo ngại. Nếu tiếp tục bị bỏ ngỏ, nó mở đường cho biến chứng nguy hiểm hơn. Đó là viêm gan, xơ hóa và cuối cùng là xơ gan.

Những “thủ phạm” quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày

  • Nước ngọt, trà sữa và các đồ uống có đường khác.
  • Bánh kẹo ăn vặt thường xuyên trong ngày.
  • Thức ăn nhanh và đồ chiên rán ngập dầu mỡ.
  • Ăn quá nhiều vào ban đêm, vượt nhu cầu năng lượng.

Ăn uống thế nào để giảm gánh nặng cho gan?

Một chế độ ăn tốt cho gan không cần quá cầu kỳ. Người dân nên ưu tiên rau xanh và trái cây với lượng phù hợp. Ngũ cốc nguyên hạt cũng rất có lợi cho gan. Các nguồn đạm lành mạnh gồm cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ và các loại đậu. Đồng thời, cần hạn chế đường và chất béo bão hòa. Thực phẩm chế biến sẵn và thức ăn nhanh cũng nên giảm bớt.

Giảm đồ uống có đường, kiểm soát khẩu phần ăn mỗi bữa. Hạn chế ăn khuya cũng rất quan trọng. Đây là những thay đổi đơn giản mà hiệu quả. Chúng giúp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan mỗi ngày.

Thói quen hại gan từ thực phẩm mốc và mất an toàn

Không chỉ chế độ ăn nhiều năng lượng gây hại. Thực phẩm không an toàn cũng là mối đe dọa đáng cảnh giác với lá gan. Nhiều gia đình vẫn giữ tâm lý tiếc rẻ đồ ăn. Họ cắt bỏ phần mốc rồi tiếp tục sử dụng. Thói quen này tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng cho gan.

Aflatoxin: độc tố nấm mốc đe dọa lá gan

Một số loại ngũ cốc và các loại hạt dễ bị nhiễm nấm mốc. Nếu bảo quản không tốt, chúng có thể nhiễm aflatoxin. Đây là độc tố do một số loài nấm Aspergillus sản sinh. Aflatoxin là chất gây ung thư đã được xác định. Nó có liên quan đặc biệt đến nguy cơ ung thư gan.

Nguyên tắc chọn và bảo quản thực phẩm an toàn

  • Không tiếc rẻ, loại bỏ thực phẩm đã mốc hoặc có mùi bất thường.
  • Vứt bỏ ngay thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng khác.
  • Bảo quản thực phẩm ở điều kiện phù hợp, khô ráo và thoáng mát.
  • Giữ vệ sinh trong chế biến, ăn chín uống sôi mỗi ngày.
  • Rửa tay trước khi ăn để phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa.

Những nguyên tắc này giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh lây qua đường tiêu hóa. Trong đó có viêm gan A và viêm gan E.

Lạm dụng sản phẩm “mát gan”, “giải độc gan”: thói quen hại gan ít ai ngờ

Ăn uống lành mạnh mỗi ngày giúp phòng tránh thói quen hại gan

Khi nổi mụn, ngứa da hoặc mệt mỏi kéo dài, nhiều người lo lắng. Họ tự cho rằng gan đang “nóng” hoặc “yếu”. Sau đó, họ tìm đến các sản phẩm quảng cáo là “mát gan”, “giải độc gan”. Thói quen này thực chất lại gây hại cho gan.

Vì sao mụn, ngứa da, mệt mỏi không đồng nghĩa gan “yếu”?

Những biểu hiện này không đặc hiệu cho bệnh gan. Chúng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau. Vì vậy, bạn không nên dựa vào các triệu chứng này để tự chẩn đoán. Bạn cũng không nên tự mua sản phẩm sử dụng kéo dài.

Sự thật về khả năng “làm sạch gan” của các sản phẩm quảng cáo

Theo bác sĩ An, không có cơ sở khoa học cho niềm tin này. Không thể xem các sản phẩm “mát gan”, “giải độc gan” như biện pháp làm sạch gan. Chúng cũng không phục hồi chức năng gan ở người khỏe mạnh. Việc sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe không rõ nguồn gốc rất rủi ro. Thuốc hoặc các sản phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc cũng vậy. Tất cả đều tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương gan.

Điều này không đồng nghĩa mọi dược liệu đều có hại. Một số dược liệu có thể được sử dụng trong điều trị. Điều kiện là phải có chỉ định phù hợp từ bác sĩ. Tuy nhiên, người dân không nên tự ý dùng kéo dài. Không phối hợp nhiều sản phẩm cùng lúc một cách tùy tiện. Cũng đừng tin vào quảng cáo chưa được kiểm chứng.

4 hiểu lầm thường gặp về bảo vệ gan

Hiểu sai về các thói quen hại gan khiến nhiều người xử trí sai cách. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Chỉ cần bỏ rượu bia là gan sẽ khỏe

Sai. Rượu bia chỉ là một trong nhiều nguyên nhân gây hại cho gan. Chế độ ăn thừa đường, ngập dầu mỡ cũng tàn phá gan. Thực phẩm mốc và lạm dụng sản phẩm “mát gan” cũng vậy. Bảo vệ gan cần thay đổi toàn diện lối sống.

Thực phẩm mốc cắt bỏ phần mốc vẫn ăn được

Sai và rất nguy hiểm. Độc tố aflatoxin do nấm Aspergillus có thể đã lan khắp thực phẩm. Đây là chất gây ung thư đã được xác định. Nó liên quan đặc biệt đến nguy cơ ung thư gan. Đừng tiếc rẻ, hãy loại bỏ thực phẩm mốc ngay.

Uống “mát gan”, “giải độc gan” giúp gan sạch và khỏe

Sai. Theo BSCKII Lâm Nguyễn Thùy An, nhận định này thiếu cơ sở khoa học. Không thể xem các sản phẩm này như biện pháp làm sạch gan. Chúng cũng không phục hồi chức năng gan ở người khỏe mạnh. Sản phẩm không rõ nguồn gốc còn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan.

Gan khỏe thì không cần đi khám định kỳ

Sai. Gan có khả năng bù trừ tốt nên bệnh tiến triển âm thầm. Triệu chứng thường không rõ ràng trong thời gian dài. Khi có biểu hiện rõ, bệnh đôi khi đã tiến triển nặng. Người mắc bệnh gan mạn tính càng cần khám và theo dõi định kỳ.

Dấu hiệu cảnh báo gan đang “kêu cứu” cần đi khám ngay

Gan có khả năng bù trừ tốt nên bệnh gan tiến triển trong thời gian dài. Triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng. Người dân nên đi khám khi có các dấu hiệu sau:

  • Vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm màu bất thường.
  • Đau hoặc tức vùng hạ sườn phải kéo dài.
  • Bụng chướng, phù chân không rõ nguyên nhân.
  • Mệt mỏi kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Với người mắc bệnh gan mạn tính, việc khám và theo dõi định kỳ rất quan trọng. Nó có ý nghĩa hơn nhiều so với việc chỉ dựa vào cảm giác chủ quan.

Kết luận

Tóm lại, các thói quen hại gan không chỉ đến từ rượu bia. Ăn thừa đường, ngập dầu mỡ, dùng thực phẩm mốc đều tàn phá gan. Lạm dụng sản phẩm “mát gan” không rõ nguồn gốc cũng gây hại. Hãy thay đổi từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường. Đó là cách bảo vệ lá gan bền vững nhất.