Người bệnh sốt xuất huyết thường chán ăn, buồn nôn và mệt mỏi kéo dài. Chế độ dinh dưỡng phù hợp giúp duy trì năng lượng và hạn chế mất nước. Bài viết giải đáp sốt xuất huyết nên ăn gì theo tư vấn của bác sĩ. Đồng thời chỉ rõ những thực phẩm cần hạn chế trong thời gian mắc bệnh.

Tô súp thập cẩm nóng hổi — món ăn mềm dễ tiêu khi tìm hiểu sốt xuất huyết nên ăn gì

Vì sao dinh dưỡng quan trọng khi bị sốt xuất huyết?

Trong giai đoạn sốt cao, lượng thức ăn và nước uống đưa vào cơ thể giảm rõ rệt. Người bệnh dễ bị mất nước, thiếu năng lượng và suy nhược nhanh. Chế độ ăn hợp lý giúp cơ thể có đủ sức chống chọi bệnh tật. Dinh dưỡng tốt cũng rút ngắn thời gian hồi phục sau khi hết sốt.

Tuy nhiên, cần nhớ một nguyên tắc quan trọng không thể bỏ qua. Không có loại thực phẩm nào thay thế được thuốc điều trị đặc hiệu. Dinh dưỡng chỉ đóng vai trò hỗ trợ quá trình hồi phục của cơ thể. Việc theo dõi y tế và tuân thủ chỉ định bác sĩ vẫn là then chốt.

Sốt xuất huyết nên ăn gì để nhanh hồi phục?

Theo ThS.BS Phạm Thị Hạnh Phúc, Trưởng Khoa Khám bệnh và Nội khoa. Bà công tác tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Hiểu rõ sốt xuất huyết nên ăn gì giúp gia đình chăm sóc người bệnh tốt hơn. Bác sĩ khuyến nghị bổ sung đầy đủ các nhóm thực phẩm sau đây.

Bổ sung đủ nước và điện giải

Sốt cao khiến cơ thể mất nước nhanh qua mồ hôi và hơi thở. Bù nước là một trong những việc quan trọng nhất khi bị bệnh. Người bệnh nên uống nước từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần trong ngày. Cách uống này đặc biệt cần thiết khi đang sốt cao.

Ngoài nước lọc, có thể dùng nước oresol đúng theo hướng dẫn sử dụng. Nước canh, nước ép trái cây cũng là lựa chọn phù hợp. Người đang nôn nhiều cần uống từng lượng thật nhỏ. Uống ít một giúp hạn chế kích thích gây nôn trở lại.

Ưu tiên cháo, súp và thức ăn mềm

Khi mệt mỏi hoặc buồn nôn, dạ dày khó tiếp nhận thức ăn đặc. Chia thành nhiều bữa nhỏ giúp người bệnh ăn được nhiều hơn. Mỗi bữa chỉ nên ăn lượng vừa phải, không cố ăn quá no. Các món mềm, dễ tiêu là lựa chọn hàng đầu lúc này.

Cháo, súp, cơm mềm, trứng, thịt, cá hoặc sữa đều phù hợp. Người chăm sóc nên chọn món theo khả năng ăn uống từng người. Với trẻ đang bú mẹ, tiếp tục cho trẻ bú bình thường. Có thể tăng số lần bú nếu trẻ có nhu cầu thêm.

Khi trẻ đã ăn dặm, cha mẹ nên chia nhỏ khẩu phần mỗi bữa. Tuyệt đối không ép trẻ ăn quá nhiều trong một lần. Ép ăn chỉ khiến trẻ sợ hãi và nôn nhiều hơn.

Đảm bảo đủ đạm, vitamin và khoáng chất

Chế độ ăn cần đa dạng và đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng. Protein từ thịt, cá, trứng, sữa giúp cơ thể sửa chữa mô tổn thương. Đây là nhóm chất không thể thiếu trong giai đoạn hồi phục. Người bệnh nên chọn loại đạm dễ tiêu, phù hợp khả năng ăn uống.

Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất cùng chất xơ. Cam, quýt, bưởi có thể dùng dạng nguyên quả hoặc nước ép. Nên chọn cách chế biến nào người bệnh dễ ăn, dễ uống nhất. Vitamin từ trái cây giúp tăng sức đề kháng tự nhiên.

Cần lưu ý một điểm nhiều gia đình hay hiểu sai hiện nay. Không nên ép người bệnh dùng một loại nước ép riêng biệt. Mục đích tăng tiểu cầu hay chữa sốt xuất huyết bằng thực phẩm là sai lầm. Chưa có bằng chứng nào cho thấy thực phẩm thay thế được điều trị y tế.

Thực đơn mẫu một ngày cho người bệnh

Dựa trên các nhóm thực phẩm đã nêu, gia đình có thể tham khảo thực đơn sau. Thực đơn chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Mỗi món đều mềm, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng.

  • Sáng: cháo thịt bằm nấu loãng, thêm rau củ xay nhuyễn.
  • Giữa sáng: một ly sữa ấm hoặc nước cam ép pha loãng.
  • Trưa: cơm mềm với cá hấp, canh rau nấu nhạt.
  • Xế chiều: súp trứng hoặc cháo đậu xanh nấu loãng.
  • Tối: cháo gà xé nhỏ, uống thêm nước oresol nếu còn sốt.
  • Trước khi ngủ: một ly sữa ấm nhỏ, uống từng ngụm.

Thực đơn trên chỉ mang tính tham khảo cho gia đình. Người bệnh nên điều chỉnh theo khẩu vị và khả năng ăn uống. Quan trọng nhất là ăn đủ bữa và uống đủ nước mỗi ngày.

Người bệnh sốt xuất huyết nên hạn chế ăn gì?

Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Thu Cúc, người bệnh cần tránh một số nhóm thực phẩm. Những món này có thể khiến triệu chứng khó chịu hơn. Hạn chế đúng cách giúp dạ dày được nghỉ ngơi và hồi phục.

Đồ ăn cay nóng và khó tiêu

Các món quá cay, nhiều gia vị dễ kích thích dạ dày đang yếu. Người có buồn nôn, đau bụng càng nên tránh xa nhóm này. Hãy ưu tiên món chế biến đơn giản, vị nhạt và dễ tiêu hóa. Mỗi người nên chọn món phù hợp với khả năng ăn uống của mình.

Thức ăn nhiều dầu mỡ

Món chiên rán nhiều dầu mỡ — nhóm thực phẩm người bệnh sốt xuất huyết nên hạn chế

Món chiên rán nhiều dầu mỡ dễ gây đầy bụng và khó tiêu. Triệu chứng này nặng hơn ở người đang buồn nôn. Thay vào đó, hãy ưu tiên các món luộc, hấp hoặc nấu canh. Cách chế biến ít dầu mỡ giúp dạ dày nhẹ nhàng hơn.

Rượu bia, đồ uống có cồn và nước ngọt có gas

Người bệnh tuyệt đối nên tránh rượu, bia và đồ uống có cồn. Những thức uống này không giúp bù nước cho cơ thể. Ngược lại, chúng còn khiến cơ thể mất nước nhiều hơn. Gan cũng phải làm việc nặng nề thêm trong lúc đang bệnh.

Nước ngọt có gas cũng không phù hợp để bù nước lúc này. Người bệnh nên ưu tiên nước lọc và dung dịch điện giải. Dùng đúng hướng dẫn để đạt hiệu quả bù nước tốt nhất.

Chế độ ăn cho trẻ khi bị sốt xuất huyết

Sau khi hết sốt, trẻ thường vẫn còn mệt và biếng ăn. Hiểu đúng sốt xuất huyết nên ăn gì giúp trẻ hồi phục nhanh và an toàn hơn. Cha mẹ nên tiếp tục cho trẻ ăn đủ các nhóm thực phẩm. Chia thành nhiều bữa nhỏ với món trẻ dễ ăn nhất.

Không nên ép trẻ ăn quá nhiều để ăn bù ngay sau khỏi bệnh. Ép ăn dễ khiến trẻ nôn và sợ bữa ăn. Khi sức khỏe dần ổn định, khẩu vị sẽ trở lại tự nhiên. Lúc đó, cha mẹ từng bước đưa khẩu phần về mức bình thường.

4 hiểu lầm thường gặp về sốt xuất huyết nên ăn gì

Nhiều quan niệm sai lầm khiến việc chăm sóc người bệnh kém hiệu quả. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Ăn càng nhiều càng tốt, phải ăn bù thật nhiều cho lại sức

Sai. Dạ dày người bệnh đang yếu nên không thể tiếp nhận lượng lớn thức ăn. Ăn quá nhiều một lúc dễ gây nôn và đầy bụng. Cách đúng là chia nhiều bữa nhỏ trong ngày. Mỗi bữa ăn vừa phải theo khả năng của người bệnh.

Uống một loại nước lá hoặc nước ép để tăng tiểu cầu, chữa khỏi bệnh

Sai hoàn toàn. Chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy thực phẩm tăng được tiểu cầu. Không loại nước uống nào thay thế được điều trị y tế. Người bệnh vẫn cần theo dõi sát và tuân thủ chỉ định bác sĩ.

Bị bệnh thì kiêng đạm, chỉ ăn cháo trắng cho nhẹ bụng

Sai. Cơ thể đang bệnh rất cần protein để sửa chữa mô tổn thương. Kiêng đạm kéo dài khiến người bệnh lâu hồi phục hơn. Nên chọn đạm dễ tiêu như trứng, cá, thịt nạc, sữa. Cháo trắng đơn thuần không đủ dinh dưỡng cần thiết.

Hết sốt là khỏi hẳn, ăn uống thoải mái trở lại ngay

Sai. Sau khi hết sốt, cơ thể vẫn còn mệt và ăn chưa ngon miệng. Giai đoạn này vẫn cần theo dõi các dấu hiệu cảnh báo. Ăn uống nên tăng dần theo khả năng, không vội ăn bù. Khi khẩu vị ổn định mới trở lại khẩu phần bình thường.

Kết luận

Tóm lại, sốt xuất huyết nên ăn gì không còn là câu hỏi khó. Người bệnh cần đủ nước, thức ăn mềm dễ tiêu và đầy đủ dinh dưỡng. Đồng thời tránh đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ và chất kích thích. Dinh dưỡng hợp lý giúp cơ thể đủ sức vượt qua bệnh tật. Tuy nhiên, đừng quên theo dõi sát và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.