Đột quỵ là một trong ba vấn đề sức khỏe đáng ngại nhất toàn cầu. Các nhà khoa học Mỹ vừa chỉ ra 15 điều nhỏ mỗi ngày giúp phòng ngừa đột quỵ. Chúng cũng giúp đẩy lùi trầm cảm và mất trí nhớ. Tin tốt là mọi điều này đều nằm trong tầm tay bạn.

Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày giúp phòng ngừa đột quỵ và bảo vệ trí nhớ

Nghiên cứu Mỹ nói gì về phòng ngừa đột quỵ?

Nhóm tác giả đến từ hệ thống y tế Mass General Brigham của Mỹ. Họ đã phân tích một bộ dữ liệu khổng lồ. Họ nghiên cứu đột quỵ, trầm cảm và mất trí nhớ để tìm yếu tố nguy cơ chung. Sau đó, họ sàng lọc các nguy cơ có thể thay đổi được. Kết quả đăng trên tạp chí Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry.

Thông điệp rất rõ ràng: chỉ cần đạt được 15 điều này. Hoặc kiểm soát tốt nếu đã bất ổn, bạn giảm nguy cơ đột quỵ. Bạn cũng giảm nguy cơ trầm cảm và mất trí nhớ trong tương lai.

3 chỉ số phải giữ khỏe mạnh mỗi ngày

Ba yếu tố đầu tiên là ba chỉ số bạn cần giữ trong mức khỏe mạnh. Đó là huyết áp, đường huyết lúc đói và cholesterol toàn phần. Theo News-Medical, huyết áp cao tác động mạnh nhất. Nó làm tăng cả tỉ lệ mắc và gánh nặng bệnh tật.

Huyết áp — chỉ số cần theo dõi chặt

Huyết áp cao là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ. Hãy đo huyết áp định kỳ tại nhà hoặc phòng khám. Ăn giảm muối và duy trì cân nặng hợp lý giúp ổn định huyết áp.

Đường huyết lúc đói

Đường huyết lúc đói cao báo hiệu nguy cơ tiểu đường. Tiểu đường lâu ngày làm tổn thương mạch máu não. Hạn chế đồ ngọt và kiểm tra đường huyết định kỳ là thói quen nên có.

Cholesterol toàn phần

Cholesterol toàn phần cao thúc đẩy xơ vữa động mạch. Mảng xơ vữa vỡ ra có thể gây tắc mạch não. Chế độ ăn ít mỡ động vật giúp kiểm soát chỉ số này.

2 vấn đề sức khỏe cần chủ động phòng ngừa

Nghiên cứu chỉ ra thêm hai vấn đề cần phòng ngừa sớm. Đó là bệnh thận và tình trạng mất thính lực.

Bệnh thận

Bệnh thận nặng có tác động lớn nhất cùng với huyết áp cao. Nó làm tăng gánh nặng của đột quỵ và mất trí nhớ. Uống đủ nước và khám thận định kỳ giúp phát hiện sớm.

Mất thính lực

Mất thính lực ở tuổi già liên quan đến suy giảm nhận thức. Người nghe kém dễ bị cô lập và trầm cảm. Khám tai định kỳ và dùng thiết bị trợ thính khi cần rất quan trọng.

6 điều nên duy trì để phòng ngừa đột quỵ

Phòng ngừa đột quỵ hiệu quả nhất nhờ các thói quen bảo vệ não mỗi ngày. Sáu điều sau đây đều được nghiên cứu khuyến nghị.

1. Chế độ ăn lành mạnh

Ăn nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá. Hạn chế muối, đường tinh luyện và chất béo chuyển hóa. Dinh dưỡng cân bằng bảo vệ mạch máu và não bộ.

2. Hoạt động thể chất thường xuyên

Vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần ở cường độ vừa sức. Đi bộ nhanh, đạp xe hay bơi lội đều tốt. Hoạt động thể chất có tác dụng phòng bệnh nổi bật nhất theo nghiên cứu.

3. Giấc ngủ tốt

Ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm giúp não thải độc và phục hồi. Thiếu ngủ mạn tính làm tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa. Hãy giữ giờ ngủ cố định và tránh màn hình trước khi ngủ.

4. Mục đích sống rõ ràng

Có mục đích sống giúp tinh thần lạc quan và kiên trì. Người sống có định hướng ít rơi vào trầm cảm hơn. Hãy đặt mục tiêu nhỏ và theo đuổi điều mình yêu thích.

5. Giao tiếp xã hội đều đặn

Gặp gỡ bạn bè và gia đình thường xuyên giúp não hoạt động. Giao tiếp xã hội giảm nguy cơ cô lập và trầm cảm. Một cộng đồng ấm áp là liều thuốc tốt cho trí nhớ.

6. Hoạt động giải trí kích thích trí não

Giải câu đố, đọc sách hay học kỹ năng mới giúp não linh hoạt. Đây là hoạt động mang lại tác dụng phòng bệnh nổi bật nhất. Não được vận động mạnh mẽ sẽ chậm lão hóa hơn.

2 thói quen vô cùng có hại cần bỏ ngay

Hai thói quen sau đây phá hủy mạch máu nhanh nhất. Hãy bỏ càng sớm càng tốt.

Hút thuốc lá

Thuốc lá làm tổn thương thành mạch và tăng độ đông máu. Người hút thuốc có nguy cơ đột quỵ cao gấp nhiều lần. Bỏ thuốc là quyết định tốt nhất cho não và tim.

Lạm dụng rượu

Uống nhiều rượu làm tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim. Nó cũng gây tổn thương tế bào gan và não. Hạn chế tối đa rượu bia để bảo vệ mạch máu.

Đừng quên 2 điều âm thầm gây hại

Nghiên cứu còn cảnh báo hai điều cần tránh. Đó là những nguyên nhân gây đau và căng thẳng kéo dài.

Đau mạn tính không được điều trị

Cơn đau kéo dài khiến cơ thể luôn trong trạng thái viêm. Viêm mạn tính làm tổn thương mạch máu và não. Hãy khám và điều trị dứt điểm các cơn đau.

Căng thẳng kéo dài

Stress làm tăng cortisol và huyết áp liên tục. Nó cũng phá vỡ giấc ngủ và gây trầm cảm. Thiền, vận động và nghỉ ngơi hợp lý giúp kiểm soát căng thẳng.

Ai cần đặc biệt lưu ý? Cảnh báo của TS Jasper Senff

TS Jasper Senff, đồng tác giả nghiên cứu, đưa ra cảnh báo quan trọng. Bệnh mất trí, đột quỵ và trầm cảm tuổi già có liên quan chặt chẽ. Ba bệnh này đan xen với nhau chứ không độc lập. Nếu bạn đã mắc một bệnh, khả năng mắc thêm bệnh khác rất đáng kể.

Điều này cho thấy người có dấu hiệu mất trí nhớ cần lưu ý. Người từng đột quỵ hay trầm cảm cũng vậy. Họ là đối tượng cần đặc biệt chú ý đến các yếu tố kể trên.

4 hiểu lầm thường gặp về phòng ngừa đột quỵ

Nhiều người vẫn hiểu sai về cách phòng bệnh. Bốn lầm tưởng sau đây cần được loại bỏ:

Đột quỵ chỉ xảy ra ở người già nên người trẻ không cần lo

Sai. Đột quỵ đang trẻ hóa nhanh ở nhiều quốc gia. Lối sống thiếu vận động và ăn uống kém lành mạnh gây bệnh sớm. Phòng ngừa đột quỵ cần bắt đầu từ khi còn trẻ.

Uống thuốc hạ huyết áp là đủ, không cần thay đổi lối sống

Sai. Thuốc chỉ kiểm soát một phần nguy cơ. 15 yếu tố nghiên cứu chỉ ra đều liên quan lối sống hằng ngày. Kết hợp thuốc và thói quen tốt mới hiệu quả bền vững.

Tập thể dục nặng mới có tác dụng phòng đột quỵ

Sai. Nghiên cứu nhấn mạnh hoạt động thể chất đều đặn, vừa sức. Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày đã mang lại lợi ích rõ rệt. Điều quan trọng là duy trì, không phải cường độ cực đoan.

Trí nhớ kém là chuyện bình thường của tuổi già

Sai. Mất trí nhớ, đột quỵ và trầm cảm có liên quan chặt chẽ với nhau. Người có dấu hiệu mất trí nhớ cần lưu ý các yếu tố nguy cơ. Phát hiện và can thiệp sớm giúp làm chậm tiến triển.

Kết luận

Tóm lại, phòng ngừa đột quỵ không cần biện pháp phức tạp. 15 thay đổi nhỏ mỗi ngày đã được khoa học chứng minh hiệu quả. Chúng vừa bảo vệ não, vừa đẩy lùi trầm cảm và mất trí nhớ. Hãy bắt đầu từ hôm nay với một thói quen nhỏ nhất.