Nhiều người xem việc ngủ trưa là thói quen vô hại để lấy lại năng lượng. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo thời gian ngủ trưa bất thường. Nó có thể che giấu bệnh lý nguy hiểm. Đặc biệt, nhu cầu ngủ trưa quá lâu và triền miên rất đáng chú ý. Đây có thể là dấu hiệu bệnh tim chưa được phát hiện. Bài viết tổng hợp cảnh báo từ các bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ. Bạn cũng sẽ biết thời lượng ngủ trưa phù hợp cho mỗi ngày.

Người ngủ trưa — giấc ngủ trưa và dấu hiệu tiềm ẩn bệnh tim

Vì sao ngủ trưa quá lâu có thể cảnh báo bệnh tim?

Bác sĩ Saema Tahir là chuyên gia về giấc ngủ và phổi tại New York, Mỹ. Bà cho biết các nghiên cứu cho thấy ngủ trưa ngắn không liên quan đến nguy cơ tim mạch. Trong khi đó, ngủ trưa kéo dài thường xuyên lại khác. Đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim chưa được phát hiện.

Theo bà Tahir, nhu cầu ngủ trưa quá lâu triền miên là tín hiệu đáng ngại. Tình trạng này liên quan chặt chẽ với tắc nghẽn động mạch tim. Nó còn liên quan đến nhồi máu cơ tim và suy tim. Đột quỵ và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác cũng có mối liên hệ. Các yếu tố đó gồm tiểu đường type 2, hội chứng chuyển hóa, cholesterol cao và huyết áp cao.

Điểm mấu chốt nằm ở từ “thường xuyên”. Một giấc ngủ trưa dài đơn lẻ sau đêm mất ngủ không đáng lo ngại. Nhưng nếu ngày nào bạn cũng cần ngủ rất lâu mới tỉnh táo, hãy chú ý. Đó là lúc cơ thể đang phát tín hiệu bất thường. Đó là lúc cần nghĩ đến việc kiểm tra sức khỏe tim mạch.

Giấc ngủ và tim mạch tác động hai chiều ra sao?

Theo bác sĩ Tahir, sức khỏe tim mạch và giấc ngủ có tác động qua lại lẫn nhau. Thiếu ngủ hoặc giấc ngủ bị gián đoạn khiến cơ thể ở trong trạng thái căng thẳng. Tình trạng này làm tăng huyết áp vào ban đêm và gây áp lực lên mạch máu. Giấc ngủ kém vì thế âm thầm làm hại trái tim mỗi ngày.

Ngủ quá ít hay quá nhiều đều hại tim

Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, ngủ khoảng 7-9 giờ mỗi đêm là nền tảng quan trọng. Nền tảng này giúp duy trì trái tim khỏe mạnh lâu dài. Ngủ dưới 7 giờ hoặc trên 9 giờ mỗi ngày đều không tốt. Mất ngủ và ngưng thở khi ngủ cũng thuộc nhóm nguy cơ. Chúng liên quan đến tỷ lệ cao hơn của nhiều bệnh lý tim mạch. Các bệnh lý đó gồm tăng huyết áp, tắc nghẽn động mạch và nhồi máu cơ tim. Rối loạn nhịp tim, suy tim và đột quỵ cũng nằm trong danh sách.

Bệnh tim đã tồn tại cũng phá hỏng giấc ngủ

Bác sĩ Tahir khẳng định điều ngược lại cũng đúng. Bệnh tim đã tồn tại có thể phá hỏng giấc ngủ của bạn. Tim hoạt động kém khiến cơ thể luôn trong trạng thái khó chịu. Người bệnh khó đi vào giấc ngủ sâu và liền mạch. Vòng xoắn này khiến sức khỏe tim mạch ngày càng xấu đi.

Những dấu hiệu khi ngủ trưa tiềm ẩn bệnh tim

Không phải mọi giấc ngủ trưa dài đều nguy hiểm. Điều cần chú ý là tính lặp lại và mức độ của nhu cầu ngủ. Dưới đây là những dấu hiệu bạn nên lưu tâm:

Thường xuyên cần giấc ngủ trưa kéo dài

  • Ngày nào cũng cần ngủ trưa rất lâu mới thấy tỉnh táo.
  • Tình trạng này kéo dài triền miên nhiều tuần liên tiếp.
  • Ngủ trưa dài nhưng giấc ngủ ban đêm vẫn kém chất lượng.
  • Cảm thấy mệt mỏi, uể oải ngay cả sau khi đã ngủ trưa.

Nhóm yếu tố nguy cơ đi kèm cần lưu ý

Nguy cơ càng đáng chú ý khi đi kèm các yếu tố sau:

  • Huyết áp cao hoặc cholesterol cao chưa được kiểm soát tốt.
  • Mắc tiểu đường type 2 hoặc hội chứng chuyển hóa.
  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.
  • Thừa cân, ít vận động và thường xuyên căng thẳng.

Giấc ngủ trưa bao lâu là đủ?

Bác sĩ Raj Dasgupta là chuyên gia y học giấc ngủ. Theo Today, ông đưa ra một nhận định quan trọng. Ngủ trưa quá nhiều và kéo dài có thể phản ánh giấc ngủ ban đêm kém. Thời lượng hoặc chất lượng ngủ đêm không tốt là nguyên nhân phổ biến. Tuy nhiên, có một trường hợp không đáng lo ngại. Đó là khi bạn chỉ cần giấc ngủ ngắn để lấy lại năng lượng sau đêm ngủ không ngon.

Ông khuyên mọi người nên ngủ trưa 30 phút trong khoảng từ 12 đến 14 giờ. Ngủ trưa nhanh không liên quan đến nguy cơ tim mạch. Nguy cơ bắt đầu tăng khi thời gian ngủ kéo dài từ 1 giờ trở lên. Con số này là mốc tham khảo quan trọng để bạn tự theo dõi.

Nhìn tổng thời gian ngủ cả ngày, không chỉ giấc trưa

Bác sĩ Tahir nhấn mạnh cần xét tổng thời gian ngủ trong cả ngày. Thay vì chỉ tập trung vào thời lượng của giấc ngủ trưa. Chợp mắt buổi trưa phù hợp giúp cơ thể bù đắp phần nào thời gian ngủ bị thiếu. Tuy nhiên, ngủ trưa không nên được xem là cách thay thế hoàn toàn cho giấc ngủ ban đêm.

Lưu ý quan trọng: mới chỉ là mối liên hệ, chưa phải nhân quả

Bác sĩ Tahir cũng lưu ý một điểm rất quan trọng. Các nghiên cứu hiện mới cho thấy mối liên hệ giữa ngủ trưa dài và các vấn đề sức khỏe. Chúng chưa chứng minh được quan hệ nhân quả. Vì vậy, không nên vội kết luận ngủ trưa dài gây ra bệnh tim. Đúng hơn, đó là tín hiệu cảnh báo để bạn đi kiểm tra sức khỏe tim mạch.

4 hiểu lầm phổ biến về giấc ngủ trưa

Hiểu sai về giấc ngủ trưa khiến nhiều người xử trí sai cách. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Ngủ trưa càng dài càng tốt cho sức khỏe

Sai. Ngủ trưa nhanh khoảng 30 phút giúp lấy lại năng lượng mà không ảnh hưởng tim mạch. Theo bác sĩ Dasgupta, nguy cơ bắt đầu tăng khi giấc ngủ kéo dài từ 1 giờ trở lên. Ngủ quá đà còn gây uể oải và khó ngủ vào ban đêm.

Ngủ trưa dài chỉ do làm việc mệt, không cần lo

Sai. Nếu nhu cầu ngủ trưa quá lâu lặp lại triền miên nhiều tuần, hãy cảnh giác. Đó có thể là dấu hiệu bệnh tim chưa được phát hiện. Nó cũng có thể phản ánh giấc ngủ ban đêm đang có vấn đề. Bạn nên đi kiểm tra thay vì chủ quan.

Ngủ trưa nhiều có thể thay thế giấc ngủ ban đêm

Sai. Chợp mắt buổi trưa chỉ giúp bù đắp một phần thời gian ngủ bị thiếu. Giấc ngủ ban đêm 7-9 giờ vẫn là nền tảng quan trọng để duy trì trái tim khỏe mạnh. Đây là khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Mỹ.

Ngủ trưa dài trực tiếp gây bệnh tim

Sai. Các nghiên cứu hiện mới chỉ cho thấy mối liên hệ, chưa chứng minh quan hệ nhân quả. Ngủ trưa dài là tín hiệu cảnh báo cần đi kiểm tra sức khỏe tim mạch. Nó không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Ngủ trưa đúng cách để bảo vệ tim

Để việc ngủ trưa phát huy lợi ích, bạn cần ngủ đúng cách. Hãy áp dụng 5 nguyên tắc sau đây:

  • Chỉ ngủ trưa khoảng 30 phút, đặt báo thức để tránh ngủ quá đà.
  • Ngủ trong khung giờ 12-14h, tránh ngủ quá muộn vào buổi chiều.
  • Ưu tiên chất lượng giấc ngủ ban đêm từ 7 đến 9 giờ mỗi ngày.
  • Nếu liên tục cần ngủ trưa trên 1 giờ, hãy đi khám tim mạch.
  • Duy trì lối sống lành mạnh: vận động đều đặn, kiểm soát huyết áp và mỡ máu.

Kết luận

Tóm lại, ngủ trưa ngắn khoảng 30 phút là thói quen lành mạnh. Nó giúp bạn lấy lại năng lượng mà không ảnh hưởng đến tim mạch. Ngược lại, nhu cầu ngủ trưa quá lâu và triền miên là tín hiệu đáng chú ý. Đó có thể là dấu hiệu bệnh tim chưa được phát hiện. Hãy đi kiểm tra sức khỏe tim mạch khi thấy bất thường kéo dài.