Từ những tháng đầu đời, trẻ đã cần vitamin D để hấp thu canxi và phát triển hệ xương. Nhiều cha mẹ nghe nói đến vitamin D nhưng chưa rõ cách dùng đúng cho con. Bổ sung vitamin D cho trẻ sai liều có thể gây hại thay vì có lợi. Bài viết tổng hợp hướng dẫn từ chuyên gia Bệnh viện Nhi Trung ương. Nhờ đó, cha mẹ biết liều tối đa theo tuổi và nguyên tắc dùng an toàn.

Bổ sung vitamin D cho trẻ đúng liều mỗi ngày giúp xương chắc khỏe

Vì sao vitamin D quan trọng với trẻ từ những tháng đầu đời?

Vitamin D là vitamin tan trong chất béo, tồn tại chủ yếu dưới hai dạng. Đó là vitamin D2 (ergocalciferol) và vitamin D3 (cholecalciferol). Trong đó, vitamin D3 được cơ thể hấp thu và sử dụng hiệu quả hơn vitamin D2. Việc bổ sung vitamin D cho trẻ từ sớm giúp xương chắc khỏe ngay từ đầu.

Đây là dưỡng chất cần thiết cho quá trình phát triển xương và chiều cao của trẻ. Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả. Nhờ đó, quá trình hình thành và duy trì hệ xương chắc khỏe diễn ra thuận lợi. Khi trẻ được cung cấp đủ vitamin D, khung xương có nền tảng tốt để phát triển.

Khi thiếu vitamin D, quá trình khoáng hóa xương bị ảnh hưởng. Thậm chí, canxi có thể bị huy động khỏi xương để dùng cho các nhu cầu khác. Điều này làm tăng nguy cơ còi xương ở trẻ nhỏ. Còi xương là hệ quả đáng lo ngại nhất của tình trạng thiếu hụt kéo dài.

Không chỉ liên quan hệ xương, vitamin D còn tham gia nhiều quá trình khác. Nó góp phần vào sự phát triển của tế bào và chức năng thần kinh – cơ. Hoạt động của hệ miễn dịch cũng cần đến vitamin D. Tình trạng thiếu vitamin D còn được ghi nhận có mối liên quan với một số bệnh lý. Trong đó có cả bệnh ung thư theo ghi nhận của các chuyên gia.

Trẻ nào dễ thiếu vitamin D nhất?

Theo các chuyên gia, thiếu vitamin D3 là tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh trên thế giới. Việt Nam cũng không nằm ngoài thực trạng này. Điều đó cho thấy đây không phải vấn đề của riêng gia đình nào.

Trẻ bú mẹ hoàn toàn có nguy cơ thiếu vitamin D cao hơn trẻ dùng sữa công thức. Nguyên nhân là sữa mẹ không cung cấp đủ lượng vitamin D cần thiết mỗi ngày. Với các gia đình nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn, nguy cơ này càng cần được lưu tâm. Do đó, chuyên gia khuyến cáo cần quan tâm bổ sung vitamin D cho trẻ sơ sinh. Việc này đặc biệt quan trọng khi trẻ có nguy cơ thiếu hụt.

Bổ sung vitamin D cho trẻ: liều tối đa theo từng độ tuổi

TS.BS Thái Thiên Nam là Phó Trưởng khoa Thận và Lọc máu, Bệnh viện Nhi Trung ương. Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nội tiết, liều tối đa vitamin D được phân theo từng nhóm tuổi. Cha mẹ cần đối chiếu đúng độ tuổi của con trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào.

Trẻ dưới 6 tháng và trẻ 12 tháng tuổi

Trẻ dưới 6 tháng tuổi có liều tối đa là 1.000 IU mỗi ngày. Trẻ 12 tháng tuổi có liều tối đa là 1.500 IU mỗi ngày. Đây là hai nhóm tuổi nhỏ nhất nên cần thận trọng nhất về liều dùng. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý tăng liều cho trẻ sơ sinh.

Trẻ từ 1 đến 8 tuổi

Trẻ từ 1 đến 3 tuổi có liều tối đa là 2.500 IU mỗi ngày. Trẻ từ 4 đến 8 tuổi có liều tối đa là 3.000 IU mỗi ngày. Khi con bước sang nhóm tuổi mới, cha mẹ nên hỏi lại bác sĩ về liều phù hợp. Không áp dụng máy móc liều của nhóm tuổi khác cho con.

Trẻ từ 9 tuổi trở lên

Trẻ từ 9 tuổi trở lên có liều tối đa là 4.000 IU mỗi ngày. Dù mức cho phép cao hơn các nhóm tuổi nhỏ, cha mẹ vẫn không nên tự ý tăng liều. Bác sĩ lưu ý liều gây ngộ độc vitamin D có thể cao hoặc thấp hơn các mức trên. Mức này tùy thuộc vào thể trạng của từng trẻ. Vì vậy, việc tự ý dùng sản phẩm liều cao mà không có hướng dẫn y tế rất nguy hiểm.

Cách bổ sung vitamin D cho trẻ đúng tại nhà

Ngoài việc nắm rõ liều lượng, cha mẹ cũng cần cho trẻ uống đúng cách mỗi ngày. Những thói quen nhỏ dưới đây giúp việc bổ sung hiệu quả và an toàn hơn.

  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi cho trẻ uống, vì mỗi sản phẩm có cách đong riêng.
  • Dùng đúng dụng cụ đong đi kèm sản phẩm, không dùng thìa ăn cơm để đong vì dễ sai liều.
  • Cho trẻ uống vào một thời điểm cố định mỗi ngày để không quên liều.
  • Ghi lại giờ đã cho uống để các thành viên trong nhà không cho trẻ uống trùng liều.
  • Nếu quên một liều, không tự ý cho trẻ uống bù gấp đôi mà nên hỏi ý kiến bác sĩ.
  • Kết hợp chế độ ăn đa dạng và vận động ngoài trời hợp lý để trẻ phát triển toàn diện.

4 hiểu lầm thường gặp khi bổ sung vitamin D cho trẻ

Hiểu sai về việc bổ sung vitamin D cho trẻ khiến nhiều cha mẹ dùng sai cách. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Trẻ bú mẹ hoàn toàn thì không cần bổ sung vitamin D

Sai. Sữa mẹ không cung cấp đủ lượng vitamin D cần thiết cho nhu cầu mỗi ngày của trẻ. Vì vậy, trẻ bú mẹ hoàn toàn có nguy cơ thiếu hụt cao hơn trẻ dùng sữa công thức. Cha mẹ cần quan tâm bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ.

Vitamin D uống càng nhiều càng giúp con cao nhanh

Sai và nguy hiểm. Liều tối đa vitamin D đã được quy định rõ theo từng độ tuổi. Tự ý dùng liều cao mà không có hướng dẫn y tế có thể gây ngộ độc. Ngộ độc vitamin D ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ.

Thuốc bổ của người lớn chia nhỏ cho trẻ cũng an toàn

Hoàn toàn sai. Bác sĩ khuyến cáo không lấy thuốc của người lớn hoặc của trẻ khác cho con sử dụng. Hàm lượng và dạng bào chế của người lớn không phù hợp với trẻ nhỏ. Trẻ cần sản phẩm đúng liều và đúng đối tượng sử dụng.

Vitamin D2 và D3 hiệu quả như nhau nên dùng loại nào cũng được

Chưa đúng. Vitamin D3 được cơ thể hấp thu và sử dụng hiệu quả hơn vitamin D2. Khi lựa chọn sản phẩm, cha mẹ có thể ưu tiên dạng D3. Tuy nhiên, việc chọn sản phẩm cụ thể nào vẫn cần tư vấn của bác sĩ.

Nguyên tắc an toàn khi dùng vitamin và thuốc cho trẻ

Để hạn chế nguy cơ dùng thuốc, vitamin sai cách hoặc quá liều, TS.BS Thái Thiên Nam khuyến cáo cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần lưu ý những nguyên tắc sau:

  • Không tự ý mua thực phẩm chức năng hay vitamin cho trẻ. Mọi sản phẩm đều cần chỉ định hoặc tư vấn của bác sĩ.
  • Khi trẻ cần dùng thuốc, tuân thủ đúng đơn thuốc và hướng dẫn của bác sĩ.
  • Không lấy thuốc của người lớn hoặc trẻ khác cho con sử dụng.
  • Bảo quản thuốc và vitamin xa tầm tay trẻ nhỏ, tốt nhất để trong tủ riêng có khóa.
  • Bảo quản thuốc, vitamin ở nơi khô ráo, trong hộp hoặc lọ kín. Hộp thuốc cần có nhãn mác và hạn dùng rõ ràng.
  • Thường xuyên kiểm tra, vệ sinh tủ thuốc gia đình; không dùng thuốc đã hỏng hoặc quá hạn.
  • Khi uống thuốc, người lớn không nên để trẻ nhìn thấy. Điều này tránh việc trẻ bắt chước và tự ý sử dụng.
  • Cha mẹ cần nắm rõ công dụng, liều lượng và đối tượng sử dụng của từng loại thuốc, vitamin.

Kết luận

Tóm lại, bổ sung vitamin D cho trẻ đúng liều và đúng cách là việc cần thiết. Vitamin D giúp trẻ hấp thu canxi và phát triển hệ xương khỏe mạnh. Cha mẹ cần nhớ liều tối đa theo từng độ tuổi của con. Đồng thời, không tự ý mua hay tăng liều khi chưa có tư vấn y tế. Khi dùng đúng, vitamin D sẽ đồng hành cùng sự phát triển tối ưu của trẻ.