Nhiều người ngạc nhiên khi biết cơ thể có những bộ phận thừa. Chúng tồn tại mà không đóng vai trò sống còn. Bài viết điểm danh 6 bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ. Chúng không ảnh hưởng lớn đến sức khỏe khi bị cắt. Từ ruột thừa, túi mật đến những cơ nhỏ ít người biết. Kèm theo là 4 hiểu lầm thường gặp bạn nên tránh.

Vì sao tồn tại những bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ?

Con người tiến hóa qua hàng triệu năm với nhiều thay đổi. Một số cơ quan từng quan trọng với tổ tiên nhưng nay ít cần thiết. Chúng được gọi là cơ quan thoái hóa hay dấu tích tiến hóa. Khi mắc bệnh, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ. Đó là lý do nhiều bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ an toàn.

Ruột thừa và túi mật: 2 cơ quan tiêu hóa hay phải cắt

Ruột thừa — túi nhỏ từng bị xem là thừa thãi

Ruột thừa là một túi nhỏ hình ống trong ổ bụng. Nó nằm ở đoạn cuối của ruột già, phía dưới bên phải bụng. Bộ phận này có thể bị nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm. Người bệnh thường đau bụng đột ngột và buồn nôn. Táo bón và chướng bụng cũng hay xuất hiện cùng lúc. Nếu ruột thừa bị vỡ, nhiễm trùng có thể lan ra toàn cơ thể. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Cắt bỏ toàn bộ ruột thừa là một trong những phẫu thuật cấp cứu phổ biến. Sau khi cắt, bạn vẫn sống hoàn toàn bình thường và khỏe mạnh. Charles Darwin từng xem nó là cơ quan thoái hóa từ thời tổ tiên ăn thực vật. Tuy nhiên, những năm gần đây đã có bằng chứng mới. Ruột thừa chứa một lượng lớn tế bào miễn dịch giúp chống vi khuẩn gây bệnh. Đồng thời, đây là nơi lưu giữ các vi khuẩn có lợi cho tiêu hóa. Vì vậy, chỉ nên cắt ruột thừa khi có chỉ định y khoa.

Túi mật — kho dự trữ dịch mật của cơ thể

Túi mật — một trong những bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ phổ biến nhất

Túi mật có chức năng lưu trữ và cô đặc dịch mật do gan sản xuất. Dịch mật giúp phân giải chất béo trong thức ăn. Túi mật nằm ngay dưới gan, ở phía trên bên phải ổ bụng. Phẫu thuật cắt túi mật khá phổ biến, với hơn 1,2 triệu ca mỗi năm tại Mỹ. Phẫu thuật cần thiết khi sỏi mật gây tắc nghẽn và đau dữ dội. Một số người thường xuyên bị đau quặn mật sau bữa nhiều chất béo. Túi mật bị nhiễm trùng cũng là lý do phải phẫu thuật.

Sau khi cắt túi mật, dịch mật từ gan chảy thẳng xuống ruột non thay vì được lưu trữ. Quá trình tiêu hóa vẫn diễn ra bình thường. Điểm khác là dịch mật được tiết đều đặn thay vì từng đợt lớn. Người mới phẫu thuật nên ăn ít chất béo và chia nhỏ bữa ăn. Mọi thay đổi chế độ ăn cần theo hướng dẫn của bác sĩ.

Amidan và răng khôn: 2 bộ phận vùng đầu mặt

Amidan — trạm gác bị cắt nhiều nhất ở trẻ em

Amidan là hai khối mô nằm ở phía sau họng. Chúng hoạt động giống như các hạch bạch huyết. Chúng lọc vi khuẩn và tác nhân gây bệnh qua mũi hoặc miệng. Nhờ đó, cơ thể được bảo vệ khỏi nhiễm trùng. Hai khối mô này có thể bị sưng hoặc viêm mạn tính. Amidan phì đại có thể gây tắc nghẽn đường thở khi ngủ. Người bệnh thường bị ngáy và giấc ngủ bị gián đoạn. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định cắt amidan. Đây là một phẫu thuật khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ em. Sau khi cắt, cơ thể vẫn chống nhiễm trùng mà không gặp vấn đề đáng kể.

Răng khôn — chiếc răng hàm không còn chỗ đứng

Răng khôn thường mọc ở vị trí trong cùng của hàm, vào tuổi trưởng thành khoảng 17 đến 25 tuổi. Do hàm thường không còn đủ chỗ, chúng có thể mọc lệch hoặc mắc kẹt dưới nướu. Răng khôn cũng có thể mọc lên và đẩy các răng khác, gây xô lệch và tổn thương. Răng khôn còn dễ bị sâu do khó vệ sinh, gây đau và sưng nhiều.

Khoảng 20% dân số không hề có răng khôn bẩm sinh. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường, không phải dị dạng. Răng khôn được cho là dấu tích còn lại từ quá trình tiến hóa. Tổ tiên loài người có hàm lớn hơn ngày nay. Họ thường ăn thực phẩm cứng và chưa qua chế biến. Vì vậy, họ cần thêm răng hàm để nhai hiệu quả. Khi hàm con người ngày càng nhỏ lại, răng khôn trở nên không cần thiết. Chúng thường không còn đủ chỗ để mọc lên bình thường.

Cơ gan tay dài và cơ gan chân: 2 cơ nhỏ ít ai để ý

Cơ gan tay dài — cơ mà 25% số người không có

Cơ gan tay dài chạy từ mặt trong cẳng tay xuống lòng bàn tay. Cơ này tham gia vào các động tác gập cổ tay. Các hoạt động như gõ bàn phím, mở nắp lọ hay viết đều cần đến nó. Tuy nhiên, có tới 25% số người sinh ra không có cơ này. Họ vẫn sinh hoạt và làm việc hoàn toàn bình thường.

Bạn có thể tự kiểm tra rất đơn giản tại nhà. Hãy ngửa bàn tay, duỗi thẳng và khép các ngón lại với nhau. Quan sát giữa cổ tay, ngay dưới lòng bàn tay. Nếu thấy một sợi gân mảnh nổi lên ở đó, đó chính là gân của cơ gan tay dài. Điều thú vị là cơ này có thể chỉ xuất hiện ở một bên tay. Trong khi đó, một số người lại có nhiều hơn một cơ ở cùng một cánh tay. Các nhà nghiên cứu cho rằng cơ này từng giúp tổ tiên leo cây và đu mình trên cành. Ngày nay, việc không có cơ này không ảnh hưởng đáng kể đến sức mạnh bàn tay và cánh tay.

Cơ gan chân — cơ nhỏ phía sau cẳng chân

Vị trí cơ gan chân — bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ không ảnh hưởng sức khỏe

Giống cơ gan tay dài, cơ gan chân là một cơ nhỏ và mảnh. Nó nằm dọc phía sau cẳng chân của con người. Có thể bạn từng nghe thuật ngữ đau cẳng chân quần vợt. Đó là tình trạng cơ gan chân bị rách. Nó thường đi kèm tổn thương ở cơ bắp chân lớn hơn. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhói dữ dội. Thậm chí, họ nghe thấy tiếng bụp ở bắp chân khi cơ bị rách.

Ước tính 7 đến 16% số người sinh ra không có cơ gan chân. Nhóm này vì thế không bao giờ gặp chấn thương rách cơ này. Phần lớn chuyên gia cho rằng đây là một cơ hầu như không có tác dụng. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng nó không hoàn toàn vô dụng. Cơ gan chân có thể góp phần duy trì thăng bằng và tư thế.

Khi nào nên cắt bỏ một bộ phận cơ thể?

Khi đọc danh sách các bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ trên, nhiều người sẽ thắc mắc. Liệu có nên chủ động cắt để phòng bệnh? Câu trả lời là không nên. Phẫu thuật chỉ thực hiện khi có chỉ định rõ ràng: viêm nhiễm, tắc nghẽn hoặc đe dọa tính mạng. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

4 hiểu lầm thường gặp về các bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ

Xung quanh chủ đề này tồn tại nhiều quan niệm chưa thật đúng. Bốn lầm tưởng phổ biến sau đây cần được loại bỏ:

Cắt bỏ bộ phận nào trên cơ thể cũng đều vô hại

Sai. Chỉ những bộ phận trong bài mới được y khoa chứng minh cắt an toàn. Cắt bỏ bừa bãi cơ quan khác sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Mọi quyết định phẫu thuật đều thuộc về bác sĩ chuyên khoa.

Ruột thừa vô dụng nên cắt phòng ngừa cho chắc

Sai. Ruột thừa chứa nhiều tế bào miễn dịch và vi khuẩn có lợi. Nó góp phần bảo vệ và duy trì tiêu hóa. Chỉ cắt ruột thừa khi bị viêm nhiễm có chỉ định y khoa.

Cắt túi mật xong ăn uống thoải mái như trước

Sai. Sau cắt túi mật, dịch mật chỉ tiết đều đặn với lượng nhỏ. Ăn nhiều chất béo một lúc dễ gây khó tiêu. Người mới phẫu thuật nên chia nhỏ bữa ăn mỗi ngày.

Không có răng khôn là dị dạng bẩm sinh

Sai. Khoảng 20% dân số không có răng khôn bẩm sinh, là kết quả tự nhiên của tiến hóa. Hàm con người ngày càng nhỏ nên không cần thêm răng hàm. Không có răng khôn hoàn toàn không ảnh hưởng sức khỏe.

Kết luận

Tóm lại, các bộ phận cơ thể có thể cắt bỏ trong bài đều có đặc điểm chung. Chúng từng quan trọng với tổ tiên nhưng nay ít cần thiết. Khi mắc bệnh, việc cắt bỏ giúp bảo vệ tính mạng. Chỉ phẫu thuật khi có chỉ định y khoa.