Quan hệ tình dục bằng miệng là một phần của đời sống tình dục. Nhiều người cho rằng hình thức này an toàn tuyệt đối. Thực tế, nó vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây truyền bệnh. Virus HPV, đặc biệt là chủng HPV-16, có thể lây qua tiếp xúc miệng và bộ phận sinh dục. HPV còn là một trong những nguyên nhân gây ung thư vòm họng. Hiểu đúng nguy cơ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe.

Quan hệ tình dục bằng miệng — nguy cơ bệnh lây truyền cần biết

Quan hệ tình dục bằng miệng lây bệnh qua con đường nào?

Virus HPV lây truyền qua tiếp xúc da kề da. Quan hệ tình dục bằng miệng tạo tiếp xúc trực tiếp giữa miệng và bộ phận sinh dục. Đây chính là con đường lây nhiễm HPV.

Hôn sâu cũng có thể lây HPV

Nhiều người lầm tưởng chỉ giao hợp mới lây bệnh. Quan niệm này hoàn toàn sai lầm. Virus HPV không chỉ lây qua tiếp xúc miệng và bộ phận sinh dục. Hôn sâu cũng có thể lây HPV. Vì vậy, mọi hình thức tiếp xúc thân mật đều cần thận trọng.

Ung thư vòm họng liên quan HPV: tình hình tại Việt Nam

Ung thư vòm họng là một trong những ung thư phổ biến nhất ở Việt Nam. Nó thuộc nhóm ung thư vùng đầu và cổ. Theo số liệu Globocan Việt Nam 2020, ung thư vòm họng chiếm khoảng 3.3% tổng số ca ung thư mới mỗi năm. Căn bệnh này đứng hàng đầu trong các ung thư vùng đầu cổ. Nó cũng đứng thứ 4 trong số các ung thư thường gặp nhất ở Việt Nam.

Số liệu đáng báo động từ bác sĩ chuyên khoa

TS.BSCKII Nguyễn Văn Hùng là Trưởng khoa khám bệnh theo yêu cầu, Bệnh viện K cơ sở Tân Triều. Ông cho biết tỷ lệ mắc ung thư vòm họng thuộc loại cao. Có tới 70% bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển. Việc phát hiện muộn gây khó khăn cho điều trị. Nó cũng làm giảm đáng kể tiên lượng sống.

Tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn sớm có thể lên tới 70 – 90%. Ở giai đoạn muộn, con số này chỉ còn 15 – 30%. Bệnh thường gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới, với tỷ lệ khoảng 3/1. Độ tuổi phổ biến nhất là từ 40 – 60 tuổi.

Phân biệt ung thư vòm họng và ung thư miệng

Ung thư vòm họng và ung thư miệng là hai loại bệnh khác nhau. Ung thư vòm họng ảnh hưởng đến vùng cổ họng. Nó bao gồm amidan, gốc lưỡi hoặc phía sau họng. Ung thư miệng ảnh hưởng đến môi, lợi, má hoặc niêm mạc miệng.

Dấu hiệu nhận biết thường xuất hiện muộn

Các triệu chứng của ung thư vòm họng thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng. Dấu hiệu gồm xuất hiện một khối u ở cổ họng. Người bệnh có thể đau khi nuốt hoặc đau ở tai, cổ. Giọng nói thay đổi hoặc khàn tiếng cũng là dấu hiệu. Lở loét miệng hoặc sưng hạch bạch huyết cần được chú ý.

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư vòm họng ngoài HPV

Virus Epstein-Barr và các yếu tố lối sống

Nguyên nhân chính xác của ung thư vòm họng vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ đã được chứng minh liên quan chặt chẽ. Virus Epstein-Barr (EBV) thuộc họ virus Herpes là một trong số đó. EBV có khả năng lây truyền qua nước bọt. Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Hút thuốc lá và uống rượu bia làm tăng nguy cơ. Chế độ ăn nhiều thực phẩm muối chua, lên men hoặc hun khói cũng nguy hiểm. Nhóm thực phẩm này chứa nitrosamine, chất được cho là có khả năng gây ung thư.

HPV-16 và HPV-18: nguy cơ tăng gấp 55 lần

Theo TS.BSCKII Nguyễn Văn Hùng, HPV cũng là nguyên nhân gây ung thư vòm họng. Có hơn 40 chủng virus HPV có thể gây nhiễm trùng. Một số chủng trong đó có khả năng gây ung thư. Nếu nhiễm một chủng HPV cụ thể, nguy cơ mắc ung thư vòm họng có thể tăng gấp 55 lần. Đặc biệt, HPV-16 và HPV-18 được chú ý khi quan hệ tình dục bằng miệng.

4 hiểu lầm phổ biến về quan hệ tình dục bằng miệng

Hiểu sai khiến nhiều người chủ quan với sức khỏe. Bốn lầm tưởng sau đây cần được loại bỏ:

Chỉ giao hợp mới lây bệnh lây truyền qua đường tình dục

Sai. HPV lây qua tiếp xúc da kề da giữa miệng và bộ phận sinh dục. Hình thức này vẫn có thể lây nhiễm. Thậm chí hôn sâu cũng có thể lây HPV. Không có hình thức quan hệ nào an toàn tuyệt đối.

Quan hệ đường miệng với người quen thì không lo bệnh

Sai. Nguy cơ nhiễm HPV phụ thuộc vào việc đối tác có mang virus hay không. Người quen vẫn có thể nhiễm HPV mà không hề hay biết. Virus có thể tồn tại mà không gây triệu chứng. Vì vậy, mức độ quen biết không đảm bảo an toàn.

Không thấy dấu hiệu thì không cần đi khám

Sai. Ung thư vòm họng do HPV thường không có triệu chứng sớm. Triệu chứng chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng. Lúc này, việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều. Khám định kỳ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Tiêm vaccine HPV rồi thì không cần phòng tránh gì thêm

Sai một phần. Vaccine phòng ngừa tới 99% các trường hợp ung thư do một số chủng HPV nhất định. Tuy nhiên, nó không phòng được tất cả các chủng. Duy trì lối sống tình dục an toàn vẫn rất cần thiết.

Phòng ngừa hiệu quả khi quan hệ tình dục bằng miệng

Biện pháp phòng tránh bệnh lây truyền qua đường miệng

Tiêm vaccine HPV — biện pháp phòng ngừa tốt nhất

Cách tốt nhất để tự bảo vệ là tiêm vaccine HPV. Vaccine có thể phòng ngừa tới 99% các trường hợp ung thư do một số chủng HPV nhất định. Nếu bạn chưa tiêm, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm phù hợp. Chủ động tiêm phòng là cách bảo vệ bản thân hiệu quả nhất.

Các biện pháp giảm nguy cơ khác

Nếu chưa tiêm vaccine, vẫn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

  • Hạn chế số lượng đối tác quan hệ tình dục.
  • Sử dụng bao cao su kể cả khi quan hệ đường miệng. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ lây nhiễm đáng kể.
  • Trao đổi thẳng thắn với bạn đời về sức khỏe tình dục.
  • Đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường ở miệng, họng hoặc vùng sinh dục.

Ngoài các biện pháp trên, bạn nên chủ động trao đổi với bác sĩ khi có thắc mắc. Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường ở miệng và họng. Đừng ngại hỏi bác sĩ về vaccine HPV và các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Thông tin đúng giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn cho sức khỏe.

Kết luận

Tóm lại, hình thức này không an toàn tuyệt đối như nhiều người nghĩ. Việc nhiễm HPV do nhiều yếu tố. Các yếu tố gồm quan hệ với nhiều người, tần suất quan hệ và hệ miễn dịch. HPV lây qua tiếp xúc da kề da có thể gây ung thư vòm họng. Nguy cơ tăng gấp 55 lần khi nhiễm chủng HPV cụ thể. Hãy tiêm vaccine HPV và duy trì thói quen tình dục an toàn. Chủ động phòng ngừa là cách bảo vệ sức khỏe tốt nhất.